Brazilië heeft een nieuwe president

Een historische dag voor Brazilië. Voor het eerst in haar geschiedenis is een vrouw verkozen tot staatshoofd en regeringsleider. Het is aan Dilma Rousseff de taak om als president de ingeslagen koers van haar immens populaire voorganger Luiz Inácio Lula da Silva voort te zetten en uit te bouwen.
Met ruim 55% van de uitgebrachte stemmen wist ze haar concurrent José Serra achter zich te laten, wiens indrukwekkende politieke carrière hiermee definitief wel ten einde zal zijn. De kans dat hij, die reeds alles al heeft gedaan (parlementariër, minister, burgemeester en gouverneur), voor de derde keer een gooi naar het presidentschap zal doen lijkt verkeken. Een nieuwe generatie PSDB-ers staat klaar om de leiding in het centrum-rechtse kamp te nemen.
Dilma heeft haar overwinning te danken aan overwinningen in Rio de Janeiro, Minas Gerais, het Federaal District en de staten in het noordoosten van Brazilië. Tekenend was de winst van Serra in het zakencentrum São Paulo en die deelstaten van het land waar de agrobusiness de dienst uitmaakt, zowel in het zuiden (Rio Grande do Sul, Santa Catarina en Paraná) als de frontierstaten in het Amazonegebied, zoals bv. Mato Grosso (do Sul) en Rondônia.
Opvallend is dat afgaande op de gouverneursverkiezingen in de deelstaten de oppositie van PSDB en DEM een meerderheid van de stemmen heeft behaald (52,3%), maar dat de nieuwe regering-Rousseff door de parlementsverkiezingen via de verkiezingscoalities kan rekenen op ruime steun in de beide kamers van het Congres. Er worden slechts onderhandelingen verwacht met drie partijen die zich tijdens de verkiezingsstrijd aan geen van beide kampen verbonden had: de PP, de PTB en natuurlijk de Partido Verde van de verrassing van 2010 Marina Silva. (Die heeft aangegeven persoonlijk niet meer in aanmerking te komen voor een ministerschap en zich geleidelijk uit de actieve politiek wil trekken.)
De kampen zijn betrokken voor een nieuwe vier jaar Braziliaans politiek gewoel en gedeal. Zal Rousseff Lula kunnen doen vergeten? Of zal ze de tussenpaus blijken te zijn naar een nieuwe periode-Lula na 2014?

Brazilië - Begroting 2010

Ook in de Braziliaanse maatschappij draait het gehele politieke leven in feite om de federale begroting (Orçamento Geral da União). Politiek in Brazilië is niet te begrijpen als men geen begrip heeft van dit uiterst ingewikkelde proces. In een systeem dat draait op het concept van 'pork-and-barrel', waarbij afgevaardigden gekozen worden op voorwaarde dat zij de betreffende kiesdistrict optimaal uit de staatsruif laten meegenieten, is het opstellen van de begroting het moment bij uitstek om als politicus voor je kiezers te kunnen scoren en er daarnaast zelf electoraal (en financieel) beter van te worden.
Gisteren werd er weer een rituele stap in dit proces gezet. De voorzitter van het Huis van Afgevaardigden zond de concept-begroting naar de president terug, vergezeld met duizenden amendementen. President Lula heeft vervolgens vijftien dagen de tijd om tot een definitieve begroting voor 2010 te komen, wetende dat daarmee politieke allianties kunnen worden geconsolideerd en nieuwe worden gesmeed. Dat is vooral dit jaar van groot belang, omdat in oktober de verkiezingen voor het presidentschap, het Huis van Afgevaardigden, de senaat en de deelstaatgouverneurs zullen plaatsvinden.
Voor Brazilië-watchers een fascinerend proces, omdat aan de hand van de begroting zowel terug kan worden gekeken naar de politiek van gisteren als een blik kan worden geworpen op de politieke manoevreerruimte van de regering in het jaar dat komt.
Al op de dag van terugzending vlogen de regeringspartij PT (Partido dos Trabalhadores) en de oppositionele DEM elkaar dan ook (traditioneel) fiks in de haren. De laatste verzocht de kamervoorzitter de begroting aan te houden, omdat de zittende regering electoraal gewin zou nastreven door extra uitgaven voor het WK voetbal van 2014 als afleiding te gebruiken voor budgettaire onregelmatigheden. Terwijl de PT haar opponent er juist van beschuldigt dat deze R$1,8 miljard voor het wereldkampioenschap voetbal zou tegenhouden.
Het is verkiezingtijd en dan besef je je weer eens hoe bedaard dat tot voor kort in Nederland werd beleefd.