dinsdag 5 oktober 2010

Eerste indrukken verkiezingen 3 oktober

De eerste ronde van de verkiezingen in Brazilië zijn achter de rug. Op 31 oktober aanstaande zullen de Brazilianen opnieuw naar de stembus moeten om in de tweede ronde de nieuwe president te kiezen. Het gaat die dag zoals reeds verwacht werd tussen Dilma Rousseff en José Serra. Maar de grote winnaar van de eerste ronde is voor mij toch de groene kandidaat Marina Silva geworden. Alhoewel als derde eindigend en daardoor uitgesloten van de tweede ronde heeft zij het afgelopen zondag met 20% van de stemmen onverwachts toch uitstekend gedaan. Serra eindigde immers op 33%. Een dergelijk klein verschil tussen nummer twee en drie is niet eerder in de recente Braziliaanse geschiedenis voorgekomen.
De dag na de uitslag is het grote touwtrekken aan de stemmen van Marina en haar Partido Verde begonnen. José Serra wijst op de goede verstandhouding die hij in zijn thuisstaat São Paulo in zijn hoedanigheid als gouverneur met de groenen heeft opgebouwd, terwijl verliezend PV-gouverneurskandidaat in Rio de Janeiro (Fernando Gabeira) zich reeds eerder tot het Serra-kamp liet rekenen. Het Dilma-kamp wijst erop dat Marina door haar PT-verleden een natuurlijke bondgenote voor de socialisten is, maar persoonlijk vind ik die redenering niet erg sterk. Marina is uit de PT (en als PT-minister van milieu) gestapt wegens haar ongenoegen over de milieukoers van de zittende regering-Lula en ik verwacht op dit gebied van Dilma weinig koersverandering op dit moment. Marina Silva speelt trouwens zelf met de gedachte een ledenraadpleging binnen de groene partij uit te schrijven. Kortom: oktober wordt nog een politiek zeer interessante maand.
Grote verrassingen bij de senaatsverkiezingen zijn de nederlaag van het PSDB-kopstuk Tasso Jereisatti in de deelstaat Ceará, uitgesproken tegenstander van president Lula. Hij is inmiddels teleurgesteld uit de politiek gestapt. In de deelstaat Amazonas kreeg het politieke dier Arthur Virgílio geheel tegen de verwachting in klop van een communistische kandidate en mag ambtloos thuis blijven.
Terwijl in de deelstaat Tocantins de inmiddels 82-jarige 'vader des vaderlands' Siqueiro Campos voor de vierde maal tot gouverneur is verkozen zal het o.a. in de deelstaten Pará, Goiás en Roraima tot een spannende tweede ronde komen. In de drie machtigste deelstaten geen verrassingen, daar kwamen Geraldo Alckmin in São Paulo, Sérgio Cabral in Rio de Janeiro en Antonio Anastasia in Minas Gerais als verwachte winnaars uit de bus.
En ja, dan de leuke winnaars: de voetballers (Romário, Bebeto en bijna oud-PSV-er Vampeta), filmsterren en tv-persoonlijkheden. Al ziet het er naar uit dat de man met nationaal de meeste voorkeursstemmen (de clown Tiririca in São Paulo) wegens vermeend analfabetisme niet tot het federale Huis van Afgevaardigden toegelaten zal worden.

donderdag 23 september 2010

Nog 2 weken

Bizar, terwijl de zittende regering van president Lula ongekende populariteit onder de bevolking blijft genieten moet de Lula-kandidaat voor het komend presidentsschap (Dilma Rousseff) dagelijks alles op alles moet zetten om boven de 50%-grens te komen om reeds in de eerste ronde de overwinning binnen te kunnen halen.
Volgens de laatste cijfers van opiniepeiler Datafolha staat op dit moment 78% van de bevolking uiterst positief ten opzichte van Lula, terwijl maar 4% uitgesproken negatief over hem is. Kijkt men naar de laatste peilingen voor de komende presidentsverkiezingen dan is Lula-kandidaat Rousseff op dit moment weer onder de 50% (49%) van de stemmen gedaald, waardoor de Brazilianen in november opnieuw naar de stembus zullen moeten voor de tweede ronde. Haar tegenstrevers José Serra en Marina Silva staan op dit moment op respectievelijk 28 en 13%.
Hoeveel (vermeende) corruptieschandalen zullen er de komende twee weken na de zaak-Erenice Guerra nog via de media boven water komen en zal het Rousseff cs. lukken deze zonder al te veel kleerscheuren van zich af te laten glijden om haar winst reeds in de eerste ronde te kunnen vasthouden? Vamos ver!

vrijdag 2 juli 2010

Politieke zendtijd en TSE

Bij Braziliaanse verkiezingen moet men twee zaken in de gaten houden. Aan de ene kant de politieke allianties die met elkaar voor 1 juli gesloten worden. Deze verbindingen (coligações) bepalen o.a. de hoeveelheid gratis zendtijd die partijen tot aan de verkiezingen in oktober toebedeeld krijgen. In een land waar televisie (en radio) een grote rol in het dagelijks leven speelt bepaald geen sinecure. Hoe serieus dit wordt genomen wordt bijvoorbeeld aangetoond door de steun die de piepkleine christendemocratische partij PSC (Partido Social Cristão) deze week voor presidentskandidaat Dilma Rousseff uitsprak. Deze formele steun levert 20 seconden dure politieke zendtijd extra op voor de kandidaat van de PT.
Aan de andere kant is het van belang de uitputtingsslag die de partijen bij het TSE (Tribunal Superior Eleitoral) met elkaar uitvechten in het oog te houden. In Brazilië is dit hoge gerechtelijk college verantwoordelijk voor een ordentelijk verloop van de democratische verkiezingen. De electorale spelregels zijn strikt. Het is voor de deelnemende partijen verboden om voor 1 juli, de dag dat officieel bekend wordt wie voor welke partij aan de verkiezingen deelneemt, politieke reclame te maken. Met het oog op deze bepaling is het een kat-en-muisspel tussen de rivaliserende partijen geworden om elkaar bij het TSE aan te klagen wegens ongeoorloofde reclame voor de formele datum dat de verkiezingen in oktober plaatsvinden. Tot op heden is de PT tot zesmaal toe, na een aanklacht van het Electoraal Openbaar Ministerie (Ministério Público Eleitoral), door de rechters op de vingers getikt, waardoor haar kopstukken (zittend president Lula en kandidate Dilma Rousseff) zijn veroordeeld tot hoge geldboetes en een verbod op politieke propaganda in het eerste semester van 2011. Dit verkiezingsjaar lijkt de PT er minder in te slagen om haar tegenstrevers van voornamelijk de PSDB/DEM/PPS veroordeeld te krijgen. Stuk voor stuk aanslagen op de verkiezingskas van de betreffende partij en zie daar de uitputtingsslag. Hoe meer boetes te betalen des te minder geld er overblijft voor andere electorale doeleinden.
Voor meer spelregels, zie: www.tse.gov.br

woensdag 30 juni 2010

Strijd om vice-presidentschap naast José Serra

Donderdag 30 juni nadert en de Braziliaanse partijpolitiek bruist op volle toeren. Morgen moeten de partijen (of in Brazilië beter gezegd de coalities van partijen)officieel bekendmaken wie zich waar in oktober van dit jaar verkiesbaar stelt. Met die deadline in zicht worden electorale zaken beslist en tegelijkertijd politieke carrières gemaakt of gebroken.
Het spel wordt hoog gespeeld en dat kwam dit jaar bij uitstek tot uiting bij de keuze voor het vice-presidentschap naast presidentskandidaat José Serra (PSDB). De DEM (voorheen de PFL) is sinds jaar en dag een politieke bondgenoot van de PSDB. Deze week kwamen de twee politieke vrienden danig met elkaar in aanvaring toen via Twitter was uitgelekt dat de keuze was gevallen op Álvaro Dias, een PSDB-er uit de deelstaat Paraná. Deze keuze werd ingegeven door de strategische overweging diens broer Osmar Dias te verleiden naar het kamp van Serra over te stappen en zo van zijn gouverneurschap in Paraná (door de PT/PMDB gesteund in ruil voor Dias's steun voor PT-presidentskandidate Dilma Rousseff) af te zien. Nadat Osmar zijn keuze voor Rousseff bevestigde leek de PSDB aanvankelijk toch aan de kandidatuur van Álvaro vast te houden. Binnen de DEM werd vervolgens openlijk gesproken over een breuk met de PSDB als deze zou afzien van een DEM-kandidaat. Kopstukken van beide partijen kwamen meerdere malen in São Paulo en Brasília bijeen om een uitweg uit de impasse te vinden. Ze kwamen uit bij de kandidatuur van de jeugdige DEM-politicus Índio da Costa uit Rio de Janeiro, door José Serra hoogstpersoonlijk op de valreep bekend gemaakt tijdens een DEM-conventie op 29 juni. Met Índio da Costa (kopstuk van het succesvolle anti-corruptieproject Projeto Ficha Limpa) hoopt men in Rio de Janeiro stemmen voor Serra binnen te halen, een sleuteldeelstaat waar de PSDB slecht in de peilingen staat. De coalitie tussen de PSDB en de DEM is weer verzegeld. De messen zijn geslepen.

vrijdag 28 mei 2010

De eerste electorale stootjes

De strijd voor de presidentsverkiezingen in oktober dit jaar moet nog echt ontbranden, maar de eerste, standaard electorale schermutselingen zijn al in volle gang. De Braziliaanse kieswet schrijft immers voor dat slechts vanaf vier maanden voor de verkiezingsdag electorale boodschappen in de media mogen verschijnen. Dat betekent dit jaar dat verkiezingsmateriaal pas vanaf 5 juli uitgezonden mag worden.
Het is echter inmiddels tot het vaste electorale repertoire gegroeid dat de tegenstrevende partijen elkaar aan de lopende band voor de kiesrechter (TSE, Tribunal Superior Eleitoral) dagen wegens overtreding van dit voorschrift en de tegenpartij zodoende danig op kosten te jaagt. Resultaat: voortdurend smeuïge artikelen in de media.
Dit jaar is de PT van presidentskandidate Dilma Rousseff en zittend president Lula reeds tot viermaal toe door de TSE veroordeeld tot een geldboete, variërend van 5.000tot 20.000 reais en een verbod op het uitzenden van politieke spotjes in het eerste semester van 2011.
Gisteren rook de PT haar kans om terug te slaan en daagde de DEM wegens voortijdige verkiezingsreclame voor de rechter, nadat deze partij in een 'gewoon' politiek spotje quotes van presidentskandidaat José Serra van coalitiegenoot PSDB had uitzonden. De claim lijkt weinig kans te maken, omdat in het filmpje Serra geen enkele keer als presidentskandidaat wordt afgeschilderd, de quotes zijn opgenomen tijdens een gezamelijk congres van de DEM met de PSDB en PPS.

vrijdag 7 mei 2010

Urso Branco-slachting

Op 1 januari 2002 werden gedetineerden, die wegens doodsbedreigingen van medegevangenen reeds in de beveiligde afdeling van de Urso Branco-gevangenis in Porto Velho (hoofdstad van de deelstaat Rondônia) verbleven, overgeplaatst naar de gewone cellencomplexen. De volgende dag vonden 27 van hen de dood, soms op gruwelijke wijze. Zo werden 5 van hen onthoofd aangetroffen en andere doden kwamen met messteken om het leven. De slachting wordt gezien als de ergste sinds de moordpartij in de Carandiru-gevangenis van São Paulo in 1992, waarbij 111 gedetineerden door politieoptreden de dood vonden.
In totaal zestien gedetineerden werden in staat van beschuldiging gesteld. Gisteren vonden de eerste berechtingen voor een juryrechtbank plaats. De eerste twee verdachten (Michel Alves das Chagas en Anselmo Garcia de Almeida) werden schuldig bevonden en respectievelijk tot 486 en 445 jaar gevangenisstraf veroordeeld (per gedode detineerde resp. 18 en 16,5 jaar). De veroordeelden zeggen onschuldig te zijn en gaan in hoger beroep. Dit mogen zij echter niet in vrijheid afwachten. De rechtszaak wordt gevolgd door een speciale mensenrechtencommissie van de OAS, omdat de Braziliaanse Staat zelf in deze zaak internationaal ter verantwoording is geroepen.
De toenmalige directie van de Urso Branco, verantwoordelijk voor de overplaatsing, is ook wegens moord aangeklaagd en zal na analyse van de door hen getroffen beschermingsmaatregelen worden berecht voor een juryrechtbank.