Politieke zendtijd en TSE

Bij Braziliaanse verkiezingen moet men twee zaken in de gaten houden. Aan de ene kant de politieke allianties die met elkaar voor 1 juli gesloten worden. Deze verbindingen (coligações) bepalen o.a. de hoeveelheid gratis zendtijd die partijen tot aan de verkiezingen in oktober toebedeeld krijgen. In een land waar televisie (en radio) een grote rol in het dagelijks leven speelt bepaald geen sinecure. Hoe serieus dit wordt genomen wordt bijvoorbeeld aangetoond door de steun die de piepkleine christendemocratische partij PSC (Partido Social Cristão) deze week voor presidentskandidaat Dilma Rousseff uitsprak. Deze formele steun levert 20 seconden dure politieke zendtijd extra op voor de kandidaat van de PT.
Aan de andere kant is het van belang de uitputtingsslag die de partijen bij het TSE (Tribunal Superior Eleitoral) met elkaar uitvechten in het oog te houden. In Brazilië is dit hoge gerechtelijk college verantwoordelijk voor een ordentelijk verloop van de democratische verkiezingen. De electorale spelregels zijn strikt. Het is voor de deelnemende partijen verboden om voor 1 juli, de dag dat officieel bekend wordt wie voor welke partij aan de verkiezingen deelneemt, politieke reclame te maken. Met het oog op deze bepaling is het een kat-en-muisspel tussen de rivaliserende partijen geworden om elkaar bij het TSE aan te klagen wegens ongeoorloofde reclame voor de formele datum dat de verkiezingen in oktober plaatsvinden. Tot op heden is de PT tot zesmaal toe, na een aanklacht van het Electoraal Openbaar Ministerie (Ministério Público Eleitoral), door de rechters op de vingers getikt, waardoor haar kopstukken (zittend president Lula en kandidate Dilma Rousseff) zijn veroordeeld tot hoge geldboetes en een verbod op politieke propaganda in het eerste semester van 2011. Dit verkiezingsjaar lijkt de PT er minder in te slagen om haar tegenstrevers van voornamelijk de PSDB/DEM/PPS veroordeeld te krijgen. Stuk voor stuk aanslagen op de verkiezingskas van de betreffende partij en zie daar de uitputtingsslag. Hoe meer boetes te betalen des te minder geld er overblijft voor andere electorale doeleinden.
Voor meer spelregels, zie: www.tse.gov.br

De kandidaten voor de verkiezingen

Strijd om vice-presidentschap naast José Serra

Donderdag 30 juni nadert en de Braziliaanse partijpolitiek bruist op volle toeren. Morgen moeten de partijen (of in Brazilië beter gezegd de coalities van partijen)officieel bekendmaken wie zich waar in oktober van dit jaar verkiesbaar stelt. Met die deadline in zicht worden electorale zaken beslist en tegelijkertijd politieke carrières gemaakt of gebroken.
Het spel wordt hoog gespeeld en dat kwam dit jaar bij uitstek tot uiting bij de keuze voor het vice-presidentschap naast presidentskandidaat José Serra (PSDB). De DEM (voorheen de PFL) is sinds jaar en dag een politieke bondgenoot van de PSDB. Deze week kwamen de twee politieke vrienden danig met elkaar in aanvaring toen via Twitter was uitgelekt dat de keuze was gevallen op Álvaro Dias, een PSDB-er uit de deelstaat Paraná. Deze keuze werd ingegeven door de strategische overweging diens broer Osmar Dias te verleiden naar het kamp van Serra over te stappen en zo van zijn gouverneurschap in Paraná (door de PT/PMDB gesteund in ruil voor Dias's steun voor PT-presidentskandidate Dilma Rousseff) af te zien. Nadat Osmar zijn keuze voor Rousseff bevestigde leek de PSDB aanvankelijk toch aan de kandidatuur van Álvaro vast te houden. Binnen de DEM werd vervolgens openlijk gesproken over een breuk met de PSDB als deze zou afzien van een DEM-kandidaat. Kopstukken van beide partijen kwamen meerdere malen in São Paulo en Brasília bijeen om een uitweg uit de impasse te vinden. Ze kwamen uit bij de kandidatuur van de jeugdige DEM-politicus Índio da Costa uit Rio de Janeiro, door José Serra hoogstpersoonlijk op de valreep bekend gemaakt tijdens een DEM-conventie op 29 juni. Met Índio da Costa (kopstuk van het succesvolle anti-corruptieproject Projeto Ficha Limpa) hoopt men in Rio de Janeiro stemmen voor Serra binnen te halen, een sleuteldeelstaat waar de PSDB slecht in de peilingen staat. De coalitie tussen de PSDB en de DEM is weer verzegeld. De messen zijn geslepen.

De eerste electorale stootjes

De strijd voor de presidentsverkiezingen in oktober dit jaar moet nog echt ontbranden, maar de eerste, standaard electorale schermutselingen zijn al in volle gang. De Braziliaanse kieswet schrijft immers voor dat slechts vanaf vier maanden voor de verkiezingsdag electorale boodschappen in de media mogen verschijnen. Dat betekent dit jaar dat verkiezingsmateriaal pas vanaf 5 juli uitgezonden mag worden.
Het is echter inmiddels tot het vaste electorale repertoire gegroeid dat de tegenstrevende partijen elkaar aan de lopende band voor de kiesrechter (TSE, Tribunal Superior Eleitoral) dagen wegens overtreding van dit voorschrift en de tegenpartij zodoende danig op kosten te jaagt. Resultaat: voortdurend smeuïge artikelen in de media.
Dit jaar is de PT van presidentskandidate Dilma Rousseff en zittend president Lula reeds tot viermaal toe door de TSE veroordeeld tot een geldboete, variërend van 5.000tot 20.000 reais en een verbod op het uitzenden van politieke spotjes in het eerste semester van 2011.
Gisteren rook de PT haar kans om terug te slaan en daagde de DEM wegens voortijdige verkiezingsreclame voor de rechter, nadat deze partij in een 'gewoon' politiek spotje quotes van presidentskandidaat José Serra van coalitiegenoot PSDB had uitzonden. De claim lijkt weinig kans te maken, omdat in het filmpje Serra geen enkele keer als presidentskandidaat wordt afgeschilderd, de quotes zijn opgenomen tijdens een gezamelijk congres van de DEM met de PSDB en PPS.

Urso Branco-slachting

Op 1 januari 2002 werden gedetineerden, die wegens doodsbedreigingen van medegevangenen reeds in de beveiligde afdeling van de Urso Branco-gevangenis in Porto Velho (hoofdstad van de deelstaat Rondônia) verbleven, overgeplaatst naar de gewone cellencomplexen. De volgende dag vonden 27 van hen de dood, soms op gruwelijke wijze. Zo werden 5 van hen onthoofd aangetroffen en andere doden kwamen met messteken om het leven. De slachting wordt gezien als de ergste sinds de moordpartij in de Carandiru-gevangenis van São Paulo in 1992, waarbij 111 gedetineerden door politieoptreden de dood vonden.
In totaal zestien gedetineerden werden in staat van beschuldiging gesteld. Gisteren vonden de eerste berechtingen voor een juryrechtbank plaats. De eerste twee verdachten (Michel Alves das Chagas en Anselmo Garcia de Almeida) werden schuldig bevonden en respectievelijk tot 486 en 445 jaar gevangenisstraf veroordeeld (per gedode detineerde resp. 18 en 16,5 jaar). De veroordeelden zeggen onschuldig te zijn en gaan in hoger beroep. Dit mogen zij echter niet in vrijheid afwachten. De rechtszaak wordt gevolgd door een speciale mensenrechtencommissie van de OAS, omdat de Braziliaanse Staat zelf in deze zaak internationaal ter verantwoording is geroepen.
De toenmalige directie van de Urso Branco, verantwoordelijk voor de overplaatsing, is ook wegens moord aangeklaagd en zal na analyse van de door hen getroffen beschermingsmaatregelen worden berecht voor een juryrechtbank.

Stand van zaken moordproces Dorothy Stang

Op 12 februari 2005 werd in Anapu, een stadje in het binnenland van de deelstaat Pará, de 73-jarige Amerikaanse non Dorothy Stang met zes kogels om het leven gebracht. De moordaanslag leidde tot grote nationale en internationale verontwaardiging. Stang zette zich reeds decennialang in voor de rechten van de landarbeiders in de regio en was daarnaast een vooraanstaand activiste waar het ging om een duurzaam beheer van het Amazone-regenwoud. Ingegeven door de urgentie die ook de regering-Lula aan de zaak hechtte werd de civiele politie werd in haar onderzoek naar de moord bijgestaan door manschappen van de federale politie en de militaire strijdkrachten. Al snel kwamen dan ook de vijf verdachten voor de moordaanslag in beeld: de grootgrondbezitters Vitalmiro Bastos de Moura (Bida) en Regivaldo Pereira Galvão (Taradão) als opdrachtgevers, Rayfran das Neves Sales en Clodoaldo Carlos Batista als moordenaars en Amair Feijoli da Cunha als bemiddelaar tussen de voorgaande vier. De berechting van de laatste twee (het voetvolk) verliep snel. Amair zag zijn straf met eenderde verminderd wegens meewerking in het onderzoek en werd tot 18 jaar gevangenisstraf veroordeeld, terwijl Clodoaldo wegens medeplichtigheid voor 17 jaar achter de tralies verdween. Rayfran bekende al tijdens zijn eerste proces in 2005 schuld en werd door een juryrechtbank tot 27 jaar veroordeeld. Omdat de Braziliaanse wet voorschrijft dat eenieder die in een moordzaak tot meer dan 20 jaar detentie wordt veroordeeld het recht heeft op een tweede proces werd zijn veroordeling in de loop van de jaren voortgezet, maar telkenmale door juridische trainering van de verdediging tot op de dag van vandaag uitgesteld. En dan de grote jongens, Bida en Taradão. Over laatstgenoemde kan ik kort zijn. Hij loopt vandaag de dag nog vrij rond, in afwachting van het proces tegen hem dat eind deze maand zal beginnen (5 jaar na dato!). Maar Vitalmiro Bastos de Moura werd het gezicht van de moordaanslag. Hij werd reeds in mei 2007 door een juryrechtbank tot 30 jaar gevangenisstraf veroordeeld, maar tijdens zijn verplichte tweede proces een jaar later werd hij geheel onverwachts door de zittende jury vrijgesproken. Dit leidde tot grote verontwaardiging buiten de rechtszaal en uiteindelijk na hoger beroep door het OM tot een nieuwe arrestatie van Bida in februari 2009. Afgelopen maandag was het dan uiteindelijk zover: Bida werd door een juryrechtbank in de hoofdstad Belém do Pará definitief veroordeeld tot 30 jaar detentie voor de moord op Dorothy Stang. Maar zoals wel vaker in dit soort rechtszaken in Brazilië: wordt vervolgd.

Feijoada completa

Op verzoek, het recept voor een feijoada completa.

Voor 10 personen Een nacht marineren

1,5 kilo zwarte bonen
500 gram soepvlees
1-2 varkenstongen (eventueel gerookt)
500 gram gedroogd vlees
500 gram varkenslende
150 gram gerookte spek
750 gram lingüiça (chorizo)
1 varkenspoot
1 varkensoortje
1 varkensstaart
Olie
6 uien
8 teentjes knoflook
1 sinaasappel
3 laurierbladeren
Zout en peper

Voor de marinade
3 eetlepels wijnazijn
3 teentjes knoflook
2 theelepels zout
3 theelepels peper

De gewassen bonen in ruim water een nacht laten weken. Eveneens een avond van te voren de verschillende vleessoorten in een marinade van wijnazijn, geplette teentjes knoflook, zout en peper leggen.
De volgende dag in een grote pan in een beetje olie 2 kleingesneden uien en 3 geplette teentjes knoflook aanbakken, de zwarte bonen met het weekwater toevoegen en op laag vuur anderhalf uur laten koken. (Eventueel water gaandeweg toevoegen.)
In een andere pan 4 grote, in ringen gesneden uien, 5 geplette teentjes knoflook en de laurierbladeren in olie fruiten tot de uienringen zacht en glazig zijn. De verschillende vleessoorten om de tien minuten, in de volgorde van het recept toevoegen. Let hierbij op de gaartijden van het vlees! Alles laten smoren. Het vlees moet uiteindelijk zeer zacht zijn, maar mag niet uit elkaar vallen. Na ongeveer anderhalf uur het vlees, de worstjes en de andere ingrediënten in de bonenpan gieten en alles tezamen nog eens 1,5 tot 2 uur op laag vuur laten pruttelen. Af en toe even doorroeren. Eventueel met peper en zout verder op smaak brengen. De bonen moeten zacht zijn, maar mogen niet verkookt worden, en de bouillon moet rijkelijk en gebonden zijn. Let er evenwel op dat de feijoada geen soep geworden is!!! Tijdens het koken een geschilde sinaasappel toevoegen. Hierdoor vermindert het vetgehalte.

Bom apetite!