Alle hens aan dek voor PT-São Paulo

Het zit Fernando Haddad nog niet echt mee in zijn gooi naar het burgemeesterschap van de belangrijkste stad van het land, São Paulo. De kandidaat van de socialistische PT/Partido dos Trabalhadores is de keuze van oud-president Inácio Luiz Lula da Silva die (diens persoonlijk) veldtocht tegen de eeuwige concurrent PSDB in de deelstaat moet gaan inleiden. (Deze laatste partij is sinds jaar en dag de allesbepalende machtsfactor in de deelstaat en dat zit de oprichters van de PT niet lekker. Het was immers in dit deel van het land dat de partij in de jaren '80 van de vorige eeuw haar wieg zag staan en haar zegetocht in de Braziliaanse politiek begon.)

Haddad is Lula's man maar heeft een enorm nadeel. Niemand in São Paulo kent hem. De voormalige minister van Onderwijs staat in de opiniepeilingen op een schamele 3% van de stemmen. Geboren paulista dat wel, maar Haddad maakte sinds 2003 in Brasília carrière in de nationale politiek, uit het zicht van het PT-electoraat in São Paulo.

Wetende dat de PT historisch bij verkiezingen in São Paulo in de eerste ronde meestal rond de 30% uitkomt en altijd doorgaat naar de beslissende tweede ronde tegen de PSDB-kandidaat is het nu alle hens aan dek. Partij-ikoon Lula is herstellende van slokdarmkanker en kan zich persoonlijk niet in het strijdgewoel gooien, de steun van traditionele politieke bondgenoten als de PSB en de PCdoB lijkt niet meer vanzelfsprekend en tot overmaat van ramp is het recht op politieke zendtijd op televisie om juridische redenen opgeschort.

Alle ogen zijn op Marta Suplicy gericht. Zij zou de campagne nog kunnen redden. Marta was burgemeester van 2001 tot 2004 en is daardoor een vertrouwd gezicht van de PT voor de electorale achterban. Maar de huidige vice-voorzitter van de federale senaat is gekrenkt. Teneinde Lula's strategie voor de deelstaat niet te doorkruisen werd er begin dit jaar enorme interne druk op haar uitgeoefend om af te zien van een eigen kandidatuur voor het burgemeesterschap. Ze stemde toe maar heeft sindsdien electoraal niets meer van zich laten horen. Het lijkt erop dat presidente Dilma Rousseff in de strijd wordt geworpen om haar alsnog over de streep te trekken. Ik moet het nog zien gebeuren. Marta staat bekend om haar trots en als een pittige tante.

Strijd in São Paulo

In 2012 vinden in Brazilië gemeenteverkiezingen plaats, waarbij zowel een burgemeester (prefeito) als alle gemeenteraadsleden (vereadores) gekozen zullen worden. Alle ogen zijn naast Rio de Janeiro traditiegetrouw vooral gericht op São Paulo, de grootste en financieel-economisch belangrijkste stad van het land. De electorale keuzes die daar tijdens gemeente- en deelstaatsverkiezingen gemaakt worden hebben meestal politieke implicaties voor het nationale bestuur. Het is de politieke partijen er dan ook alles aan gelegen om daar hun man (of vrouw) aan de macht te brengen.

São Paulo is met haar grote zakenpopulatie electoraal een bolwerk van de PSDB, maar het is tevens de geboortegrond van de socialistische PT (Partido dos Trabalhadores). De andere partijen zijn klein, alhoewel ook de PMDB en de DEM er redelijke aanhang vinden. Zo is de zittende burgemeester Gilberto Kassab in 2008 namens de DEM (een historische bondgenoot van de PSDB) verkozen. (Kassab heeft inmiddels die partij verlaten en heeft een eigen partij, de PSD opgericht.)

De strijd in São Paulo wordt traditiegetrouw spannend. De twee kemphanen zullen op volle sterkte campagne gaan voeren, waarbij de PSD een belangrijke derde speler zal zijn. De laatste partij lijkt met Henrique Meirelles een belangrijke troef in handen te hebben om het met name de PSDB erg lastig te gaan maken. Meirelles was onder president Lula de voorzitter van de Centrale Bank en geniet veel aanzien binnen de zakenwereld.

Het is vooralsnog onduidelijk wie voor de PSDB in het strijdperk zal treden, de oude rot José Serra of misschien Bruno Covas, kleinzoon van de alom gerespecteerde oud-gouverneur Mário Covas.

Voor de PT maakt de zittende minister van Onderwijs Fernando Haddad de grootste kans de nominatie te krijgen. Hij is de favoriet van de binnen de partij zeer machtige oud-president Lula en heeft gaandeweg het grootste deel van de lokale partijfacties achter zich gekregen. Zijn directe concurrent is oud-burgemeester en de huidige vice-voorzitter van de senaat in Brasília, Marta Suplicy. Zij verloor echter de verkiezingen van 2004 en 2008 en krijgt binnen de partij dan ook niet veel handen op elkaar.

Teneinde ook trouwe Marta-aanhangers aan zich te binden zou volgens geruchten de groep rond Haddad alle middelen inzetten om de kandidatuur binnen te krijgen. Het doel is Marta binnen de partij te isoleren en zou er gedreigd zijn om mensen die haar blijven steunen in de toekomst uit te sluiten van financiële middelen. (Haddad zelf zegt niets van deze praktijken te weten.) Vandaag deed de PT-leiding van São Paulo een beroep op PT-presidente Dilma om Marta Suplicy te bewegen af te zien van haar kandidatuur. Dilma zou vervolgens gezegd hebben Marta in de senaat hard nodig te hebben. Zo zou Haddad op 27 november aanstaande, wanneer binnen de PT de voorverkiezingen plaatsvinden, slechts tegenkandidaten krijgen als senator Eduardo Suplicy en de gedeputeerden Jilmar Tatto en Carlos Zarattini. Zij lijken echter weinig kans te maken.

Mocht het in 2012 tot een tweede ronde komen dan hoopt de PT te kunnen rekenen op de steun van de PMDB (Gabriel Chalita) en de PDS (Henrique Meirelles), twee persoonlijke vrienden van Lula.

Wordt vervolgd.