woensdag 10 december 2014

Nationale Waarheidscommissie


 Foto: brasil247.com

Vandaag, op de Internationale Dag van de Rechten van de Mens, werd in Brasília het eindrapport van de Nationale Waarheidscommissie (CNV, Comissão Nacional da Verdade) overhandigd aan presidente Dilma Rousseff. Tijdens haar dankwoord, waarin de presidente o.a. uitdrukkelijk benadrukte dat de bevindingen niet mogen leiden tot revanchegevoelens en haat jegens de strijdkrachten, werd Dilma, zelf slachtoffer van detentie en marteling tijdens de militaire dictatuur, overmand door emoties
De commissie werd in 2012 in het leven geroepen om de mensenrechtenschendingen in het Brazilië van tussen 1946 en 1988 aan een grondig onderzoek te onderwerpen.
De belangrijkste conclusie in het 4.400 bladzijden tellend document is het gegeven dat mensenrechten door de Braziliaanse strijdkrachten op een systematische, planmatige en georganiseerde manier hebben plaatsgevonden onder auspiciën van de president van de republiek. Naast het ophelderen van feiten wordt er in het rapport conclusies getrokken en aanbevelingen gedaan.
Volgens de coördinator van de waarheidscommissie Pedro Dallari is de belangrijkste aanbeveling van de commissie de strafrechtelijke vervolging door justitie van alle militairen die zich aan mensenrechtenschendingen schuldig hebben gemaakt op basis van de bevindingen in het eindrapport ("Nós não temos o poder de processar e julgar, então recomendamos que quem tenha o poder de processar e julgar, o faça"). De focus van de commissie heeft vooral op de politieke moorden, marteling en verdwijningen gelegen. In totaal worden er meer dan 300 militairen voor dergelijke misdrijven tegen de menselijkheid verantwoordelijk gehouden.
Het rapport zal aanstaande dinsdag 16 december in de openbaarheid verschijnen.






dinsdag 9 december 2014

woensdag 3 december 2014

Schrijfmarathon Amnesty International

Vandaag begint in São Paulo de Braziliaanse bijdrage aan de wereldwijde Schrijfmarathon van Amnesty International. (De Nederlandse afdeling zal volgende week woensdag, 10 december, op de Internationale Dag van de Rechten van de Mens haar duit in het zakje doen.) Naast een aantal zaken in het buitenland (Verenigde Staten, India, Noorwegen en Venezuela) kunnen de Brazilianen schrijven voor een tweetal zaken in eigen land, namelijk voor de zaak van Sérgio Silva uit São Paulo en voor de zwarte gemeenschap van Charco in de deelstaat Maranhão.


Sérgio Andrade da Silva (33 jaar) is een professioneel fotograaf. Op 13 juni 2013 werd hij tijdens het verslaan van een protest tegen de verhoging van de kaartjes voor het openbaar vervoer in São Paulo door een rubberkogel van de politie getroffen. Hierdoor verloor hij zijn linkeroog.
Op de avond dat het gebeurde was Sérgio ooggetuige van een actie van de militaire politie tegen demonstranten en zegt geen enkele aanleiding te hebben gezien waarom de politiemensen zo hard hebben opgetreden. Voor hem was het een politieactie met voorbedachte rade, met als enig doel het verhinderen van de protestmars. Tijdens de vreedzaam verlopen demonstratie zouden er door het onnodig gewelddadige optreden van de politie meerdere mensen gewond zijn geraakt.
Sérgio vertelde Amnesty International dat hij die avond onbeschrijfelijk veel pijn heeft geleden. Een voorbijganger heeft het allemaal zien gebeuren en heeft hem naar een ziekenhuis gebracht. Het verlies van zijn oog heeft nare gevolgen voor zijn werk als fotograaf opgeleverd, waardoor Sérgio drie maanden zonder werk en daardoor zonder inkomen heeft gezeten.
Tot op de dag van vandaag heeft Sérgio geen enkele verklaring van de autoriteiten ontvangen noch een officiële verontschuldiging, laat staan een financiële genoegdoening. Hij is een rechtszaak tegen de deelstaat São Paulo begonnen, maar vooralsnog is de zaak niet voor de rechter verschenen. In de woorden van Sérgio: "de stilte van de staat in antwoord op wat er is gebeurd is voor mij een tweede vorm van geweld" gebleken. 


Sinds tientallen jaren betaalt de zwarte quilombola-gemeenschap van Charco een hoge pachtprijs voor het gebruik van een stuk land van een grootgrondbezitter die beweerd de eigenaar van de grond te zijn. Daardoor blijft er voor hen geen geld over om van te kunnen leven. Uit protest tegen dit gegeven zijn een aantal bewoners een onderzoek gestart naar de rechtmatigheid van deze pachtverplichting. Als de bewoners van Charco op het betreffende gebied geboren en getogen zijn hoe kan dat grondgebied dan aan iemand anders behoren? Zij eisen dan ook van de grootgrondbezitter dat hij met de benodigde bewijzen komt waaruit zou moeten blijken dat hij daadwerkelijk het land in bezit heeft. Als mocht blijken dat hij er helemaal geen recht op heeft dan zal de gemeenschap in het vervolg weigeren aan de pacht te voldoen.
Naar aanleiding van dit juridische geschil volgden bedreigingen en aanvallen op de gemeenschap met als dieptepunt de moordaanslag op Flaviano Pinto Neto, de voorzitter van de bewonersvereniging van Charco, in oktober 2010. Alhoewel het betreffende gebied officieel door de Braziliaanse staat is erkent als quilombola-gebied is het tot nu toe niet formeel als zodanig vastgelegd. Deze vertraging van het toekenningstraject zorgt ervoor dat de gemeenschap in een zeer hachelijke positie is komen te verkeren. Onzeker of zij er mogen blijven en onder voortdurende bedreigingen kunnen zij niet de noodzakelijke investeringen in het grondgebruik doen. Zij kunnen immers elk moment aangevallen of gedwongen van het land gezet worden.

Voor meer informatie: klik

maandag 24 november 2014

Tio Che - punkrock paulista



Tio Che is een punkrock-band uit de alternatieve muziekscene van São Paulo rond zanger-gitarist Sérgio Guizé. Ze bestaan al zo'n vijftien jaar en zeggen beïnvloed te zijn door o.a. The Ramones, Bad Religion, Sex Pistols en ... Johnny Cash. Waar die laatste zijn invloed doet blijken is mij niet helemaal duidelijk, in ieder geval niet in de lyriek. Deze maand kwam hun derde EP uit, Bléqui ou Uáiti. Inderdaad een titel naar het voorbeeld van de elpee van Michael Jackson uit 1991. De band maakt liedjes tegen racisme, stereotypen en regelgeving. Qua thematiek zit het enigszins in ieder geval wel snor, maar de muziek klink niet al te authentiek punk. Kenmerkend voor dit post-anarchistische Braziliaanse punkgebeuren is dat Sérgio Guizé op dit moment een van de acteurs is in een lopende telenovela op Globo TV genaamd Alto Astral. Zo ver is het dus al gekomen met de punk-idealen van weleer!

Opiniestuk Ricardo Semler in FSP

Afgelopen week verscheen er in de kwaliteitskrant Folha de São Paulo een ingezonden stuk van de eigenzinnige, sommigen zeggen zelfs visionaire Braziliaanse ondernemer Ricardo Semler. In zijn Semco-managementvisie predikt hij onder andere dat eerlijkheid en transparantie bij bedrijven boven tijdelijke belangen te verkiezen zijn. Hij toont zich derhalve wars van corruptie en voelt zich nu geroepen om zijn stem te verheffen in het huidige debat ronde de geruchtmakende anti-corruptiezaak Lava Jato, waarbij hele grote Braziliaanse (bouw)ondernemingen in verband worden gebracht met kartelvorming en prijsopdrijving bij aanbestedingen van staatsenergiebedrijf Petrobras. Zijn bedrijf doet al decennia geen zaken meer met Braziliaanse staatsbedrijven om de eenvoudige reden dat leidende figuren te hoge bedragen omkoopgeld vragen voor een aanbesteding.

De strekking van zijn betoog is dat de huidige golf van arrestaties van kopstukken van grote Braziliaanse bedrijven historisch te noemen is en dat onder presidente Dilma Rousseff. Semler is absoluut geen PT-stemmer, laat staan een fan van Dilma. Als rechtgeaard ondernemer ligt zijn politieke hart bij de oppositionele PSDB rond oud-president Fernando Henrique Cardoso.

Semler wijst in zijn betoog op de geïnstitutionaliseerde corruptie binnen de Braziliaanse samenleving, waaraan elke burger zich ook in alledaagse dingen schuldig lijkt te maken. Ik doelt herbij op de spreekwoordelijke 'jeito brasileiro', de Braziliaanse manier van overleven in een bureacratisch dichtgetimmerd land als Brazilië, waarbij de regel van de wet of van de heersende moraal niet al te letterlijk wordt genomen om tot concrete resultaten te kunnen komen.

Het is dan ook niet aan partijen afzonderlijk om de corruptie op te lossen maar gezamenlijk met alle burgers van een land. Onder Dilma lijkt daar een stevig begin mee gemaakt te zijn. Nooit werd er, aldus Semler, zo weinig gerooft als nu. Corruptie lijkt daardoor in de cijfers af te nemen. Er kan zijns inziens geen stap meer terug worden gedaan. Brazilië staat op een historische knooppunt.


Nunca se roubou tão pouco
 
Não sendo petista, e sim tucano, sinto-me à vontade para constatar que essa onda de prisões de executivos é um passo histórico para este país

Nossa empresa deixou de vender equipamentos para a Petrobras nos anos 70. Era impossível vender diretamente sem propina. Tentamos de novo nos anos 80, 90 e até recentemente. Em 40 anos de persistentes tentativas, nada feito.

Não há no mundo dos negócios quem não saiba disso. Nem qualquer um dos 86 mil honrados funcionários que nada ganham com a bandalheira da cúpula.

Os porcentuais caíram, foi só isso que mudou. Até em Paris sabia-se dos "cochons des dix pour cent", os porquinhos que cobravam 10% por fora sobre a totalidade de importação de barris de petróleo em décadas passadas.

Agora tem gente fazendo passeata pela volta dos militares ao poder e uma elite escandalizada com os desvios na Petrobras. Santa hipocrisia. Onde estavam os envergonhados do país nas décadas em que houve evasão de R$ 1 trilhão --cem vezes mais do que o caso Petrobras-- pelos empresários?
Virou moda fugir disso tudo para Miami, mas é justamente a turma de Miami que compra lá com dinheiro sonegado daqui. Que fingimento é esse?

Vejo as pessoas vociferarem contra os nordestinos que garantiram a vitória da presidente Dilma Rousseff. Garantir renda para quem sempre foi preterido no desenvolvimento deveria ser motivo de princípio e de orgulho para um bom brasileiro. Tanto faz o partido.

Não sendo petista, e sim tucano, com ficha orgulhosamente assinada por Franco Montoro, Mário Covas, José Serra e FHC, sinto-me à vontade para constatar que essa onda de prisões de executivos é um passo histórico para este país.

É ingênuo quem acha que poderia ter acontecido com qualquer presidente. Com bandalheiras vastamente maiores, nunca a Polícia Federal teria tido autonomia para prender corruptos cujos tentáculos levam ao próprio governo.

Votei pelo fim de um longo ciclo do PT, porque Dilma e o partido dela enfiaram os pés pelas mãos em termos de postura, aceite do sistema corrupto e políticas econômicas.
Mas Dilma agora lidera a todos nós, e preside o país num momento de muito orgulho e esperança. Deixemos de ser hipócritas e reconheçamos que estamos a andar à frente, e velozmente, neste quesito.

A coisa não para na Petrobras. Há dezenas de outras estatais com esqueletos parecidos no armário. É raro ganhar uma concessão ou construir uma estrada sem os tentáculos sórdidos das empresas bandidas.

O que muitos não sabem é que é igualmente difícil vender para muitas montadoras e incontáveis multinacionais sem antes dar propina para o diretor de compras.
É lógico que a defesa desses executivos presos vão entrar novamente com habeas corpus, vários deles serão soltos, mas o susto e o passo à frente está dado. Daqui não se volta atrás como país.

A turma global que monitora a corrupção estima que 0,8% do PIB brasileiro é roubado. Esse número já foi de 3,1%, e estimam ter sido na casa de 5% há poucas décadas. O roubo está caindo, mas como a represa da Cantareira, em São Paulo, está a desnudar o volume barrento.

Boa parte sempre foi gasta com os partidos que se alugam por dinheiro vivo, e votos que são comprados no Congresso há décadas. E são os grandes partidos que os brasileiros reconduzem desde sempre.

Cada um de nós tem um dedão na lama. Afinal, quem de nós não aceitou um pagamento sem recibo para médico, deu uma cervejinha para um guarda ou passou escritura de casa por um valor menor?
Deixemos de cinismo. O antídoto contra esse veneno sistêmico é homeopático. Deixemos instalar o processo de cura, que é do país, e não de um partido.

O lodo desse veneno pode ser diluído, sim, com muita determinação e serenidade, e sem arroubos de vergonha ou repugnância cínicas. Não sejamos o volume morto, não permitamos que o barro triunfe novamente. Ninguém precisa ser alertado, cada de nós sabe o que precisa fazer em vez de resmungar.

Cruzeiro! Campione di Brasile

Met nog twee speelrondes te gaan is de voetbalclub Cruzeiro voor de vierde maal in haar bestaan kampioen van Brazilië geworden. Eerder deed de club uit Belo Horizonte, de hoofdstad van de deelstaat Minas Gerais, dat in 1966, 2003 en vorig jaar. De Vossen, zoals ze in de volksmond genoemd worden, werden ook dit seizoen getraind door Marcelo Oliveira, de eerste coach van een Braziliaanse club die tot tweemaal toe achter elkaar de titel wist binnen te halen. Aanstaande week kan de club ook de Braziliaanse beker winnen als het aan moet treden tegen aartsrivaal Atlético Mineiro, eveneens afkomstig uit Belo Horizonte.


Cruzeiro heette tot 1942 Sociedade Esportiva Palestra Itália, wat direct verwijst naar de oprichters van de club in 1921, de Italiaanse gemeenschap van Minas Gerais. De aanvankelijke naam kwam onder dictator Getúlio Vargas door de Tweede Wereldoorlog in een kwaad daglicht te staan. Brazilië had na lang aarzelen de zijde van de geallieerden gekozen en een van de eerste oorlogsmaatregelen waar de gewone Braziliaan mee geconfronteerd werd was een verbod van de overheid op het dragen van symbolen van de vijanden van het volk: Italië, Duitsland en Japan. Zo moest bijvoorbeeld in datzelfde jaar de club Sport Club Germania uit São Paulo haar naam veranderen in Pinheiros en ontstond op eenzelfde manier een van de topclubs van São Paulo, Palmeiras, een club die net als Cruzeiro aanvankelijk ook Palestra Itália heette.

Link naar website Cruzeiro





zaterdag 22 november 2014

Dilma's Angels, Business as usual

Gisteren heeft presidente Dilma Rousseff haar nieuwe financieel-economisch smaldeel binnen haar kabinet bekend gemaakt. Financiën gaat naar Joaquim Levy, Planning naar Eduardo Barbosa en het presidentschap van de centrale bank blijft in handen van Alexandre Tombini. Daarmee lijkt Dilma de strategie van haar voorganger Luiz Inácio Lula da Silva te hebben nagevolgd. Een team met namen die bekend staan om een orthodoxe benadering van staatsfinanciën waarmee de zakenwereld in São Paulo en ver daar buiten zich zeer mee tevreden kan stellen. Levy is afkomstig uit het bankwezen (Bradesco), een ervaren financieel bestuurder (Financiën in Rio de Janeiro en staatssecretaris voor de nationale schatkist onder president Lula), met internationale ervaring (IMF en Interamerikaanse Ontwikkelingsbank) en staat bekend als pro-markt en orthodox in de leer, Barbosa was ooit de hoogste ambtenaar op Financiën en zeer nauw bij het beleid van Levy's voorganger minister Guido Mantega betrokken.

Om dit vertrouwen in de zakenwereld verder te bestendigen heeft Dilma tevens de meest zware naam op Landbouw gezet, teneinde de agrobusiness op zijn gemak te kunnen stellen. Onder de nieuwe minister Kátia Abreu, al jarenlang het gezicht van de agrobusiness in de Braziliaanse politiek, zal het vertrouwen van deze sector in het desenvolvimento-beleid van deze regering dan ook alleen maar kunnen groeien. Abreu (PMDB) is wars van welke landhervorming dan ook en heeft milieubeheer ook niet erg hoog aangeschreven staan. Sterker nog, in haar deelstaat Tocantins wordt haar naam veelvuldig in verband gebracht met verschillende economische delicten in de landbouwsector.

Ook de benoeming van Armando Monteiro Neto (PTB-Pernambuco) tot minister van Ontwikkeling, Industrie en Buitenlandse Handel en lijkt erop gericht te zijn om de industríële sector gerust te stellen. Monteiro was het afgelopen decennium jarenlang van voorzitter van de Nationale Confederatie van Industriëlen (Confederação nacional da Indústria).

Of de opzet van Dilma geslaagd is zal vandaag moeten blijken als de Bovespa, de aandelenbeurs van São Paulo, haar deuren opent voor een nieuwe handelsdag. Gisteren sloot de dag met zeer gunstige wisselkoersen en een winst op de beurs van 2%.