zaterdag 5 maart 2016

Laerte Coutinho



STAATSGREEP
Kijk moeder! ... zonder militairen!

vrijdag 4 maart 2016

Politieke polarisatie rond ex-president Lula



Vandaag is oud-president Luiz Inácio Lula da Silva bij zijn huis in São Bernardo do Campo (São Paulo) door de federale politie opgehaald voor ondervraging op het politiebureau in Congonhas. Dit in het kader van de operatie-Aletheia, zoals de 24ste fase van het inmiddels roemruchte anti-corruptieonderzoek Lava-Jato is genoemd. Deze operatie werd vandaag door 200 agenten van de federale politie en 30 onderzoekers van de federale belastingdienst uitgevoerd in een drietal deelstaten: São Paulo, Rio de Janeiro en Bahia. De acties worden gedragen door in totaal 44 rechterlijke bevelen o.a. die tot huiszoeking in met name de deelstaat São Paulo. Dit laatste betreft het woonhuis van Lula, zijn vermeende appartementen in enkele andere steden in de omgeving van de stad São Paulo en de burelen van het Instituto Lula. Naast Lula worden ook zijn zoon en enkele andere familieleden en politieke medestanders verdacht van corruptie en witwaspraktijken.

Lula zou tussen 2011 en 2014 door corruptie besmet Petrobras-geld à R$30 miljoen hebben aangenomen van een bevriende veeboer José Carlos Bumlai en van de bouwondernemingen OAS en Odebrecht. Dat geld zou door hem zijn aangewend voor de verbouwing en de meubilering van zijn appartement in de badplaats Guarujá en een buitenverblijf in Atibaia. Lula ontkent dat de betreffende appartementen van hem zijn, terwijl het OM zegt daar concrete aanwijzingen voor te hebben. Daarnaast worden door justitie betalingen door het bedrijfsleven onderzocht die bedoeld zouden zijn geweest voor donaties in de PT-verkiezingskas en het geven van lezingen door Lula. Zo zou 60% van de inkomsten van het Instituto Lula (R$20 miljoen) en 49% van het LILS Palestras (R$10 miljoen) afkomstig zijn van zo'n beetje alle van corruptie rond Petrobras verdachte bedrijven; Odebrecht, OAS, Camargo Corrêa, Queiroz Galvão, Andrade Gutierrez en UTC.

De grootste verontwaardiging rond de gebeurtenissen vandaag is ontstaan door het feit dat er sowieso huiszoekingen plaatsvonden en de inzet van een grote overmacht van politiemensen om Lula in te rekenen. Lula zou namelijk al geruime tijd vrijwillig alle medewerking aan het politieonderzoek verlenen door onder andere zijn bank- en fiscale gegevens van hemzelf en van zijn organisaties (Instituto Lula en LILS Palestras) ter beschikking te stellen. Volgens de PT zou het enige doel van de actie vandaag zijn geweest om Lula publicitair en daarmee electoraal in een kwaad daglicht te zetten.


Ook Lula zelf verklaarde naderhand het allemaal een grote show te vinden op instigatie van rechter Sérgio Moro. Volgens hem waren de huiszoekingen overbodig na zijn vrijwillige coöperatie met justitie eerder dit jaar. Een show die past in de voortgaande criminalisering van de PT en haar leiders door een zeer machtige Braziliaanse elitaire minderheid die niets moeten hebben van het sociaal-democratische beleid van de PT-regeringen, laat staan van een nieuw presidentschap door Lula in 2018.

Het federale OM en de federale politie ontkennen elke politieke vooringenomenheid in deze zaak. Men hanteert het beginsel van gelijke monniken, gelijke kappen. Ook zegt men dat de huiszoekingen niets te maken hebben met de publicatie gisteren in het weekblad IstoÉ van gelekte informatie uit een vertrouwelijke bekentenis van senator Delcídio do Amaral (PT-MS) over zijn kennis van Petrobras-corruptiepraktijken binnen de PT in een directe lijn met Lula en zittend presidente Dilma Rousseff.

Het laat voor mij onverlet dat het recht in een democratische rechtsstaat zijn beloop moet hebben en er is natuurlijk helemaal niets mis met het gegeven dat politieke kopstukken zich voor justitie moeten verantwoorden naar aanleiding van vermeende criminele activiteiten. Dat geldt ook voor Lula en andere Braziliaanse toppolitici. Mocht de rechter uiteindelijk bepalen dat er op basis van deugdelijk bewijsmateriaal daadwerkelijk door Lula strafbare feiten zijn gepleegd dan is een veroordeling terecht. Ik vermoed dat Lula het daar helemaal mee eens zal zijn.

Mijn verontwaardiging is vooral de manier waarop tegenstanders van Lula en zijn PT vandaag als een aangeslagen hond op de aanhouding en huiszoekingen reageren. Er is nog niemand veroordeeld, laat staan in staat van beschuldiging gebracht. Lula en de zijnen zijn slechts aangehouden voor verhoor op verdenking van een strafbaar feit. En het volk, opvallend vaak van blanke en meer bedeelde afkomst, opgehitst door een samenspel van rechts-conservatieve politieke krachten en zeer vooringenomen mediaconcerns roepen moord en brand, impeachment en gevangenisstraffen. Dat is wat mij verontrust. De manier waarop de democratie, zij het in Brazilië zij het elders in de westerse wereld zoals in Nederland, met democratische middelen maar op oneigenlijke gronden de nek wordt omgedraaid. De beangstigende macht van het beeld en de gevoeligheid van het electoraat om daar onbesuisd mee om te gaan.

Een klimaat waarin extreem-rechtse politici garen kunnen spinnen. De manier waarop een federaal afgevaardigde als Jair Bolsonaro (PSC-RJ), de Braziliaanse Geert Wilders/Donald Trump/Jaroslaw Kaczynski, zich vandaag in Paraná als de enig betrouwbare presidentskandidaat positioneerde en een eventuele gevangenschap van Lula als nationale feestdag wil uitroepen. Stuitend! Ongevaarlijk? Het politieke klimaat in Brazilië is in de loop der jaren dermate verziekt geraakt dat populisme van beide kanten een gevaarlijke tweedeling in de Braziliaanse maatschappij veroorzaakt. Een klimaat waarin burgers zonder scrupules het leger oproepen om opnieuw een staatsgreep te plegen en zowaar een Bolsonaro tot grote politieke hoogte kunnen brengen. Nee, Jair Bolsonaro zal nooit de volgende president van Brazilië worden, maar mensen zoals hij creëren een publieke opinie waar de honden geen brood van lusten.










Eliete Paraguassu, activiste op Movies That Matter 2016




Eliete Paraguassu is een van de leiders van de lokale Vissersvakbond op het Braziliaanse eiland Maré. Ze wijdt haar leven aan de bescherming van de traditionele quilombola-visserscultuur in de Allerheiligenbaai in de deelstaat Bahia. Deze zwarte cultuur wordt bedreigd door de roekeloze activiteiten van de petrochemische industrie. ‘Men heeft geen idee hoe pijnlijk het leven van een vissersvrouw in de mangrove is. Niemand weet hoeveel leed de vernietiging van de zandbanken onze gemeenschappen veroorzaakt.’

‘Wij voelen ons sinds twaalf jaar bedreigd,’ zegt Eliete Paraguassu over de regelmatige ongelukken op de verschillende petrochemische industriegebieden aan de randen van de baai. ‘Elke morgen staan wij op en vragen ons af welke verrassing ons die dag zal wachten. Waar zal er een explosie plaatsvinden, welke verordening zal worden uitgevaardigd?’

Het belangrijkste doel van de Vissersvakbond is de bescherming van de traditionele visgronden van de quilombola-gemeenschappen tegen het ongebreidelde en destructieve economische beleid van ‘desenvolvimento’ (ontwikkeling) van de Braziliaanse overheid en het bedrijfsleven. ‘De petrochemische bedrijven zullen proberen ons voor de voeten te lopen met hun installaties. Ze zullen onze quilombo’s reduceren en onze inheemse gemeenschap vernietigen. Onze mangrove zit vol bloed, bij wijze van spreken, en wij zullen niet stilletjes met onze armen over elkaar blijven zitten. Wij worden gedood in de naam van de winst, in naam van het geld, in de naam van een bepaald ontwikkelingsmodel.’

De aanwezigheid van de grote petrochemische industrieën bedreigt niet alleen het milieu en de gezondheid. ‘Wij vissersvrouwen voelen ons constant onveilig in de mangrove. Er worden vrouwen verkracht door medewerkers van deze bedrijven. In onze cultuur was het traditioneel normaal voor een vrouw om in haar eentje in de mangrove te gaan vissen. De autoriteiten hebben er geen weet van hoe machteloos wij ons voelen als er geen enkele hulp is voor vrouwen die in de mangrove worden aangevallen.’

De vissersvakbonden proberen de desastreuze gevolgen van de petrochemische activiteiten aan te tonen voor de traditionele manier van leven in de quilombola-gemeenschappen. Eliete is het niet te doen om een financiële genoegdoening. ‘Zelfs als ze met duizenden boten vol geld aankomen zal dat onze pijn en die van onze verwanten niet kunnen genezen. Dit is alles wat wij hebben op Maré: de mangrove, ouders, kinderen en vrienden. Ik heb geen geld nodig om gelukkig te kunnen zijn.’

Door Nop Duys
Bron: Movies That Matter

dinsdag 1 maart 2016

Nieuwe minister van Justitie

Brazilië heeft een nieuwe minister van Justitie. Na bijna zes jaar trouwe dienst en daarmee de langstzittende jusitieminister van het land is afgelopen maandag minister José Eduardo Cardozo afgetreden. Formeel om de plaats te nemen als het nieuwe hoofd van de Landsadvocatuur (Advocacia-Geral da União), in werkelijkheid uit zijn functie verdreven door de top van zijn eigen partij, de PT (Partido dos Trabalhadores). Dit nadat de federale politie, dat direct onder de minister van justitie valt, in het kader van de Operatie-Carwash (Lava-Jato) maar blijft doorgaan met onderzoek naar betrokkenheid van zeer hoge PT-functionarissen bij dit inmiddels tot mega-proporties uitgegroeide corruptieproces.


Zijn vervanger is Wellington César Lima e Silva (Salvador,1966) is een jurist en komt uit Bahia. Sinds 1991 maakte hij carrière binnen het openbaar ministerie van die deelstaat, waaraan hij de afgelopen vier jaar lang leiding gaf. Tot aan zijn benoeming tot minister van Justitie afgelopen maandag hadden weinig Brazilianen ooit van hem gehoord. Hij heeft zich in het recente verleden in de Bahiaanse media openlijk uitgesproken tegen de omstreden en door rechts-conservatief Brazilië verlangde verlaging van de leeftijd van het volwassenenstrafrecht en daarmee in politiek vaarwater begeven. In zijn ogen zou die reductie een "gesimplificeerde en ontoereikende oplossing zijn dat de maatschappij geen enkel voordeel zal opleveren." ("Ela é uma solução simplificada e insuficiente, que não pode trazer à sociedade qualquer tipo de avanço”)

Alles lijkt erop dat hij in Brasília is geparachuteerd door de huidige chef-staf van het presidentieel paleis, de eveneens uit Bahia afkomstige en PT-prominent Jaques Wagner. Wellington César verklaarde nog voor zijn officiële toetrede tot het kabinet van presidente Dilma Rousseff dat wat hem betreft de federale politie in de lopende corruptieonderzoeken geen strobreed in de weg zal worden leggen. Maar ik kan mij toch niet aan de indruk onttrekken dat zijn benoeming gevolgen zal hebben op de loop van het justitiële onderzoek. Daarvoor was de uit São Paulo afkomstige oud-minister Cardozo inmiddels een te machtig persoon in het politieke spel in Brasília en binnen de PT geworden. Via de link Wagner/Wellington César zal de PT-leiding het onderzoekspatroon van de federale politie beter kunnen beïnvloeden in haar pogingen om de politieke schade te beperken die door de verdachtmakingen en daadwerkelijke onthullingen aan het adres van de hoogste leiders van de socialistische partij een steeds grotere omvang aanneemt.



zaterdag 27 februari 2016

Amnesty International over nieuwe anti-terrorismewetgeving Brazilië

Nieuwsbericht: Amnesty International betreurt aanname wetsontwerp 2016/15 aangaande classificatie terrorisme in Brazilië

"Ativistas também foram alvos de grupos armados não-estatais." | © i-stock
Amnesty International betreurt ten zeerste de aanname deze week (24/02) van wetsontwerp 2016/15 aangaande de classificatie terrorisme en beziet met bezorgdheid de consequenties van deze wet voor de garantie van het recht op manifestaties en acties van sociale bewegingen in het algemeen.
Het wetsontwerp is dermate breed, vaag en voldoet niet in de basisaanname van welk strafrechtartikel dan ook betreffende de specificiteit in classificatie omdat het gebaseerd is op een subjectieve interpretatie door het rechtssysteem. Het wetsontwerp omvat ook misdrijven die reeds door het Braziliaans strafrecht zijn geclassificeerd, waardoor er geen enkele noodzaak bestaat tot een nieuw wetsontwerp. Het meest ernstig is de marge voor een grotere criminalisering van betogingen en sociale bewegingen. 
Het voorbehoud die tot doel heeft sociale bewegingen, vakbonden en manifestaties te beschermen is geen garantie dat de anti-terrorismewet niet gebruikt zal worden tegen deze groeperingen. "In het huidige Braziliaanse klimaat waarin wetten totaal inadequaat zijn met betrekking tot de context van protesten (zoals de Wet voor de Nationale Veiligheid en wet 12.850/2013) en werden gebruikt in een poging om deelnemers tijdens protesten sinds 2013 te criminaliseren is de aanname van een "anti-terreur"-wetsvoorstel zeer ernstig omdat het nog meer kan bijdragen aan de criminalisering van protesten in het algemeen", legt Atila Roque, uitvoerend directeur van Amnesty International uit. 
De organisatie documenteerde enkele van deze zaken in de documenten' Eles usam uma estratégia de medo' en 'Balanço geral dos protestos na Copa 2014'. Amnesty International verklaart ook dat de aanname van wetsvoorstel 2016/15 een trieste werkelijkheid is zoals die wordt aangekaart als een risico met ernstige gevolgen in het recente jaarboek van de organisatie. Het aangenomen wetsontwerp moet nu door de president worden gesanctioneerd, maar zal door haar integraal moeten worden verworpen.
Bron 

dinsdag 16 februari 2016

Fiscale armklem - Herinvoering CPMF

De regering van presidente Dilma Rousseff zit in politiek en economisch zwaar weer. De economische cijfers kelderen naar beneden en de verwachten voor de komende tijd zijn niet echt hoopgevend. De regering ziet zich genoodzaakt te bezuinigen op haar uitgaven, wat reeds heeft geleid tot snijden in bepaalde sociale voorzieningen. Maar ook in zoiets actueels als de bestrijding van epidemieën in het land. Zo werd vandaag door het dagblad Folha de São Paulo op haar website onthuld dat op het federale en deelstaatbudgetten voor het bestrijden van de Aedes Aegypti, de mug die verantwoordelijk is voor knokkelkoorts (dengue) en het gevreesde zika-virus tussen 2014 en 2015, danig is gesneden.
Een andere manier om het begrotingstekort van de federale regering te lijf te gaan is het verhogen van de belastingen en de invoering van nieuwe fiscale maatregelen.

Marcos Santos-USP Imagens

Het politiek meest omstreden nieuwe belastingvoorstel op dit moment is de herinvoering van de CPMF, de Contribuição Provisória sobre a Movimentação ou Transmissão de Valores e de Créditos e Direitos de Natureza Financeira. Een hele mond vol voor een fiscale maatregel die in gewoon Nederlands een belasting op financiële transacties heet. Een federale belasting die reeds eerder in Brazilië heeft bestaan. Het werd in 1997 onder de toenmalige president Fernando Henrique Cardoso ingevoerd als opvolger van de IPMF (Imposto Provisório sobre Movimentação Financeira), een soortgelijke belasting in 1993 in het leven geroepen door de toenmalige minister van Financiën onder president Itamar Franco, diezelfde FHC. Beide belastingen zou volgens economen de Braziliaanse Staat geen windeieren hebben gelegd. Door een wettelijke verplichting kwamen de inkomsten van de belasting sinds 1999 exclusief ten goede van de gezondheidszorg, werkloosheidsvoorzieningen en een anti-armoedefonds.        

In 2007 maakte president Luiz Inácio Lula da Silva er echter met enorme tegenzin een einde aan nadat de senaat een voortzetting van de belasting had geblokkeerd. Hierdoor ontviel met name de volksgezondheidssector een aanzienlijk deel van haar financiering. De druiven waren voor Lula des te zuurder omdat twee PMDB-senatoren uit zijn regeringscoalitie in dit geval met de oppositie van PSDB en DEM hadden meegestemd.

In 2008 probeerde Lula de belasting opnieuw in te voeren onder de naam Contribução Social para a Saúde (CSS). Het enige verschil met de verworpen CPMF was dat mensen met een inkomen tot ruim R$3.000 van belastingheffing werden ontzien. Daarnaast heeft deze belasting een permanent karakter i.t.t. de IMPF en de CMPF die om de zoveel jaar door het Congres verlengd moesten worden. Het Huis van Afgevaardigden nam het wetsvoorstel aan, maar deze is tot op de dag van vandaag hangende in de senaat.


De huidige presidente Dilma Rousseff kwam direct na haar verkiezing in oktober 2010 met een wetsvoorstel tot herinvoering van de CPMF. Daarbij kreeg zij de steun van alle deelstaatgouverneurs van de PSB (de grote overwinnaar van de deelstaatsverkiezingen dat jaar) en zelfs van Antônio Anastasia, de gouverneur van de politiek belangrijk deelstaat Minas Gerais en lid van de oppositionele PSDB. Maar tot op de dag van vandaag is de herinvoering nog niet afgerond, sterker nog het is een van de heetste electorale hangijzers van dit moment geworden. De werkgevers laten geen gelegenheid onbenut om hun ongenoegen over weer een nieuwe belasting te uiten en weten zich gesterkt door de flinke politieke steun van een Congres dat door wispelturigheid binnen wederom de PMDB-fractie in het Huis van Afgevaardigden op de hand van de oppositie is. Daarnaast weet diezelfde oppositie, waaronder PSDB-prominent en voormalige invoerder van zowel de IMPF als de CMPF Fernando Henrique Cardoso, hogere belastingdruk politiek-electoraal handig uit te spelen. Wat aanleiding is tot velerlei creatieve cartoons en spottekeningen. (link)

Daarmee wordt het Dilma uitermate lastig gemaakt om uit de huidige budgettaire crisis te kunnen komen en de financiering van haar populaire sociale programma's als Bolsa Familia, Minha Casa Minha Vida en andere sociale maatregelen in gevaar ziet komen. Programma's op basis waarvan zij met name door de middenklasse tot tweemaal toe werd gekozen.

dinsdag 9 februari 2016

Speelveld: São Paulo

Dit jaar zijn er in Brazilië weer verkiezingen voor het burgemeesterschap en de gemeenteraden. En net als in het verleden zijn de ogen vooral op de stad São Paulo gericht, economisch, politiek en inmiddels ook cultureel de belangrijkste stad van dit immense land.


In deze megastad met officieel zo'n twaalf miljoen mensen lijkt de strijd om de sleutels van het Palácio do Anhangabaú vooralsnog te zullen gaan tussen Celso Russomanno (PRB), Marta Suplicy (PMDB) en de zittende PT-burgemeester van de stad Fernando Haddad (foto). De laatste, een protegé van oud-president Luiz Inácio Lula da Silva (wie herinnert zich niet de krampachtige en met afschuw gevoede wijze waarop Haddad in 2012 op gezag van Lula om electorale redenen met de rechtse Paulo Maluf op de foto ging? link), lijkt de afgelopen vier jaar niet te hebben kunnen leveren, versterkt door de groeiende afkeer van de socialistische PT binnen de Zuidoost-Braziliaanse samenleving vanwege de corruptieschandalen en de voortgaande verslechtering van de economische situatie die dagelijks de koppen van de media sieren.


De eerste peilingen laten een riante voorsprong zien voor Celso Russomanno (foto), al in 2012 dé verrassing tijdens de verkiezingen in São Paulo. Link Een zeer katholieke populist met een conservatieve agenda, die als voormalige consumentenman op de televisiezender SBT al enige bekendheid en populariteit had opgebouwd en in de race naar het burgemeesterschap in 2012 maandenlang de hoogste scores wist te behalen. Desalniettemin zou hij reeds in de eerste ronde worden verslagen door Haddad.


En dan Marta (foto, in het wit), die vanuit haar eeuwige zucht naar een hernieuwd burgemeesterschap (ze was reeds eerder een niet onsuccesvol burgermoeder tussen 2000 en 2004) als een van de kopstukken van de PT in São Paulo na 33 jaar trouwen dienst voor die partij het afgelopen jaar overstak naar de gelederen van de PMDB. Dat ging niet zonder slag of stoot, maar haar blijvende historische populariteit in enkele gemeentelijke kiesdistricten zouden de doorslag voor de PMDB-top hebben kunnen geven om haar namens de partij, ten koste van de academicus/schrijver Gabriel Chalita op het verkiezingsaffiche te zetten.

De weg naar de verkiezingen op 2 oktober is nog lang en tot die tijd blijft São Paulo een fascinerende stad om politiek en daarmee electoraal zeer interessant om te volgen.