dinsdag 11 november 2014

Schot in eigen voet van de PT?

Foto: Pedro Ladeira/Folhapress/VEJA

Heftige kritiek vanuit de eigen gelederen binnen de regerende socialistische PT (Partido dos Trabalhadores) tegenover BBC-Brasil gisteren. Scheidend secretaris-generaal van het presidentiële ministerie van algemene zaken (secretário-geral da Presidência da República) Gilberto Carvalho (foto) verwijt de regering van presidente Dilma Rousseff gebrek aan dialoog met sociale bewegingen in Brazilië. Hij wijst daarbij op de gebrekkige vooruitgang met betrekking tot hervormingen op het gebied van landbouw, stedelijke ontwikkeling en de zaak van de inheemse bevolking in het land. In dat laatste geval, de demarcatie van inheemse gebieden, zou Dilma in haar eigen voet hebben geschoten (foram dados alguns tiros no pé). Het bevestigt mijn indruk, bestendigd door de overtuiging van mijn gesprekspartners binnen Braziliaanse ngo's, dat de regering van Dilma, in tegenstelling tot haar voorganger Luiz Inácio Lula da Silva, die veel meer op de dialoog aanstuurde, een strikt niets ontziend technocratisch beleid naar materiële vooruitgang voert. Zich daarbij niets gelegen laat aan de fundamentele rechten van de mens. Betekenen deze uitspraken van Carvalho, een persoonlijke vriend van Lula en oud-strijdmakker binnen de vakbond in São Paulo, de waterscheiding tussen Dilma en haar mentor? Een zeer interessante politieke ontwikkeling.

maandag 10 november 2014

Droge tegenvallers São Paulo

Het zit de stad São Paulo werkelijk niet mee. Na maandenlange droogte, de ergste sinds 84 jaar, is het begin deze maand weer gaan regenen, maar de verwachte stijging van de waterspiegel in de verschillende waterreservoirs die de stad van drinkwater moeten voorzien zijn nauwelijks gestegen en in enkele gevallen zelfs nog verder gedaald. En het is vooral het Cantareira-systeem, dat de helft van deze megastad van kraanwater voorziet, waar de zorgen het grootst zijn. Het nutsbedrijf van de deelstaat Sabesp (Companhia de Saneamento Básico do Estado de São Paulo) geeft aan dat het waterpeil gisteren het beruchte 'volume morto' heeft bereikt nu het meer nog maar 11,4% van haar aanvankelijke volume bevat. Een directe bedreiging voor zo'n 8,1 miljoen inwoners van de stad. In andere systemen rond de stad lijkt het nog enigszins mee te vallen met een volume van gemiddeld 36% (Guarapiranga, Alto Cotia en Rio Claro), al is de volume in het Rio Tiête-systeem met 8,3% uiterst zorgwekkend te noemen en steekt het Rio Grande-systeem daarbij met 67% weer uiterst gunstig af.

Foto: AP Photo/André Penner

De deelstaatregering van São Paulo zit dan ook met de handen in het haar. Het vraagt voortdurend toestemming van de federale overheid om extra water te mogen oppompen uit andere kwetsbare gebieden, wat inmiddels heeft geleid tot politieke schermutselingen met de buurtstaten Rio de Janeiro en Minas Gerais. De gouverneur van eerstgenoemde deelstaat, Luiz Fernando Pezão, repte reeds van een heuse oorlog tussen beide economische reuzen nadat São Paulo alles in het werk stelde om het water van de Paraíba do Sul-rivier af te mogen tappen. Onderwijl verlaagde Sabesp reeds de waterdruk in de stad, deelde het bonussen uit aan klanten die aan waterbesparing doen en doet het onderzoek naar nieuwe ondergrondse waterreservoirs.

Waterexperts beschuldigden Geraldo Alckmin in de aanloop naar de gouverneursverkiezingen in oktober jongstleden ervan te weinig te doen aan rantsoenering van het wateraanbod, uit vrees zijn tweede termijn als regeringshoofd te verliezen. En ook op een andere manier werd de kwestie inzet van een electoraal steekspel. Alckmin is lid van de PSDB en zo prominent lid van het kamp rond presidentskandidaat Aécio Neves. Er werden in de campagne pogingen ondernomen rivale Dilma Rousseff van de  PT medeschuld van de problemen rond Cantareira in de schoene te schuiven, maar haar repliek daarop was steeds dat het de kraanwaterverzorging uitsluitend onder de verantwoordelijkheid van de deelstaten valt. Voor beide standpunten valt wat te zeggen, maar het is opvallend dat Dilma na haar herverkiezing als presidente van Brazilië de deelstaat São Paulo de helpende hand geboden heeft. 

Om die reden is Alckmin vandaag naar Brasília afgereisd en heeft in een gesprek met Dilma om R$3,5 miljard federale staatssteun gevraagd om acht waterreservoirs te kunnen financieren teneinde de komende jaren het probleem structureel op te kunnen lossen, zonder afhankelijk te zijn van Cantareira. Hij herhaalde nogmaals zijn voornemen om niet tot rantsoenering over te zullen gaan omdat zijn regering naar zijn zeggen de situatie onder controle heeft. Op aantijgingen als zou hij federale (lees PT) steun tot nu toe zou hebben geweigerd reageert hij ontkennend, maar de politieke ervaring van alledag leert dat daar de nodige twijfels over kunnen bestaan. Het zou niet de eerste keer zijn dat oppositionele regeringen in de deelstaten federale steun van de PT in Brasília weigeren, teneinde te voorkomen dat eventueel succes op het conto van de zittende federale regering zal afstralen. Het feit dat Alckmin in gesprek gaat met Dilma bewijst dat het water hem aan de lippen staat. Al is dat laatste natuurlijk in dit geval al te ironisch uitgedrukt.

CEDLA Jubileum seminar 2014


zaterdag 8 november 2014

PMDB

De huidige regeringscoalitie in Brazilië staat of valt met de PMDB, de Partido do Movimento Democrático Brasileiro. Het is de partij waar niemand in de landspolitiek omheen kan. Deze scharnierfunctie heeft het te danken aan de historisch enorme aanhang en daarmee de vele regeringsposten die het bezet op federaal, deelstaat- en gemeenteniveau. Het is een partij die velerlei politieke voorkeuren in zich verenigd. Van conservatief (José Sarney uit Maranhão of moet ik inmiddels zeggen Amapá) tot links-liberaal (Roberto Requirão uit Paraná), van liberalen (Pedro Simon uit Rio Grande do Sul) tot populisten (Iris Resende uit Goiás), van nationalisten (Orestes Quércia uit São Paulo) tot leden van de voormalige guerrillabeweging MR-8. Kortom een politieke partij zonder duidelijke ideologische lijn, thuishaven van politici van velerlei pluimage. In Brazilië is politicus zijn geen missie, maar een doodgewoon beroep waar men geld mee verdient. En met die instelling is de PMDB een logische keuze. Ideologisch vloeibaar en altijd winstgevend.
Alhoewel de partij sinds het herstel van de democratie in 1985 nooit rechtstreeks een president heeft geleverd (José Sarney werd als running-mate van de voortijdig overleden president-elect Tancedo Neves president) heeft het sinds die tijd altijd onderdeel uitgemaakt van de heersende regeringscoalitie, zij het van PSDB-zijde (president Fernando Henrique Cardoso), zij het onder de PT (onder de presidenten Luiz Inácio Lula da Silva en Dilma Rousseff).
Onder die laatsten leek de PMDB zich gemoedelijk te voelen, maar gaandeweg dreigt er een scheuring te ontstaan. Enkele vooraanstaande politici binnen de partij hebben zich opgeworpen om zich minder aan de socialistische PT te conformeren en het oor meer naar de conservatief-liberale oppositie te laten hangen. Dit resulteerde in een huidige machtsstrijd om de voorzitterschap van het federale Huis van Afgevaardigden, waarbij federaal afgevaardigde Eduardo Cunha uit de deelstaat Rio de Janeiro zich nadrukkelijk kandidaat stelt als kandidaat van de meer PT-kritische vleugel binnen de partij. Vice-president Michel Temer van de PMDB uit São Paulo heeft er zij handen vol aan om de gelederen te sluiten om binnen de huidige coalitie de machtspositie van de PMDB te consolideren en een eventueel PT-kandidaat voor het voorzitterschap te waarborgen.

Interlagos

Dit weekeinde wordt in de stad São Paulo in de Formule 1 de Grote Prijs van Brazilië  gereden. Een mega-gebeurtenis in een land waarin de auto-rensport mateloos populair is en in de loop van de geschiedenis enkele coureurs van wereldfaam heeft opgeleverd: Emerson Fittipaldi, Felipe Massa, Rubens Barrichello, Carlos Pace en de in Brazilië tot heilig verklaarde Ayrton Senna. Na zijn tragische dood in 1994 werd menig straat in het land naar hem vernoemd, maar vreemd genoeg nooit een autocircuit. Die eer viel Carlos Pace wel ten deel. De naam van deze coureur uit São Paulo, die slechts eenmaal de GP van Brazilië heeft gewonnen, is sinds zijn tragische dood in 1977 verbonden aan het circuit waar tegenwoordig diezelfde wedstrijd verreden wordt, de Autodrómo José Carlos Pace, internationaal beter bekend als Interlagos.


Dit circuit werd in 1939 geopend op een terrein dat zich bevindt tussen twee aangelegde energie- en waterreservoirs in het zuiden van de stad São Paulo, de meren Billings en Guarapiranga. Die ligging verklaart de naam Interlagos, wat letterlijk 'tussen twee meren" betekend. Het is historisch voor de coureurs een berucht circuit en dan vooral vanwege een zeer slecht wegdek. Het hobbelt, wat zeer slechts schijnt te zijn voor de bodemplaten van de auto's. Gaandeweg de afgelopen decennia is er dan ook veelvuldig aan het circuit gesleuteld en werden er bijvoorbeeld tussen 1981 en 1989 geen Grote Prijzen gereden. Sinds 1990 is Interlagos terug op de internationale kaart en de vaste thuisbasis van de GP van Brazilië. Voor de liefhebber wat statistieken: het circuit is 4,309 kilometer lang, kent 15 bochten en de wedstrijd wordt verreden over 71 rondes. Andere eigenaardigheden van Interlagos zijn het gegeven dat er tegen de klok in wordt gereden, het een van de langste pit lanes ter wereld heeft en wijlen Santo Ayrton Senna er toch nog een monument heeft gekregen, de S-Curve van het circuit (foto onder). Een curve die hij ooit zelf nog heeft voorgesteld bij de eigenaren van het circuit en die tegenwoordig de Senna-curve wordt genoemd.

Foto: Morio

Ikzelf ben absoluut geen liefhebber van de autosport, maar zou volgend jaar graag voor een lang weekend naar Interlagos willen afreizen. Vanaf dit jaar is het namelijk het terrein waar voortaan een van de grootste Braziliaanse rockfestivals wordt gehouden, Lollapalooza. Evenveel bezoekers, maar met iets meer melodieuze herrie dan die van de Formule 1.

Klik hier voor link naar website van Autocircuit Interlagos en die voor Lollapalooza