Nieuwsbericht: Amnesty International vraagt om onderzoek naar moordpartij in de Braziliaanse stad Belém do Pará

Amnesty International vraagt om een onmiddelijk onderzoek naar de moordpartij die op 4 november in Belém (deelstaat Pará) plaatsvond.

Amnesty International vraagt om een onmiddelijk en onafhankelijk onderzoek naar de moordpartij in de stad Belém (Pará) in de nacht van 4 november. Daarbij kwamen in de wijken Terra Firme, Marco, Guamá, Jurunas en Sideral minstens negen personen om het leven.

Volgens informatie is de moordpartij vermoedelijk het werk van agenten van de militaire politie, uit wraak voor de dood van een collega van de ROTAM/Rondas Ostensivas Táticas Metropolitanas (special forces van de militaire politie) diezelfde avond. Er zijn aanwijzingen dat de actie werd uitgelokt via de sociale media.

Op basis van verklaringen van de bewoners van de wijk Terra Firme werden de toegangswegen tot de wijk tijdens de criminele actie met officiële auto's van de militaire politie afgesloten en werd de bewoners gesommeerd naar hun huizen terug te gaan. Op niet-geïdentificeerde voertuigen rijdende gemaskerde en zwaarbewapende mannen vielen huizen binnen en vermoorden verschillende personen. Er wordt verwacht dat het aantal slachtoffers groter zal blijken te zijn dan de officiële cijfers van de deelstaatautoriteiten op dit moment.

Amnesty International vraagt de federale regering de zaak te begeleiden en de deelstaatautoriteiten van Pará om alle noodzakelijke maatregelen te treffen om de veiligheid van de bewoners van de betreffende wijken te garanderen. Tegelijkertijd dient de dood van de politieagent te worden onderzocht en de dader te worden opgespoord.

Amnesty International spreekt haar solidariteit uit met de familieleden van alle slachtoffers.

Bron: Amnesty International - Brazilië

Wie wordt de nieuwe man op Financiën?

De financiële wereld, zowel binnen als buiten Brazilië, is na de herverkiezing van de socialistische presidente Dilma Rousseff afgelopen zondag, ik zou bijna zeggen traditiegetrouw, onrustig en onzeker over de te verwachten economische koers van het nieuwe kabinet. Dilma en haar financieel-economische entourage is zich daar natuurlijk terdege van bewust en is er alles aan gelegen om te grote onrust op de beurs en bij (buitenlandse) investeerders weg te nemen. Zo verhoogde de centrale bank gisteren het belangrijkste rentetarief (Selic) naar 11,25%, teneinde een dreigende stijging van de inflatie onder de knie te kunnen houden, waarna vervolgens de aandelenkoersen op de Ibovespa (de beurs van São Paulo) omhoog schoten. Daarnaast verloor de Amerikaanse dollar gisteren 2,45% aan waarde ten opzichte van de Braziliaanse real, de grootste daling sinds meer dan een jaar.
 
Maar de vraag die de financiële wereld op dit moment echter het meeste bezighoudt is de vraag wie de nieuwe minister van Financiën in het tweede termijn van Dilma als presidente van Brazilië zal worden? Wie wordt de opvolger van de binnen de zakenwereld zeer impopulaire minister uit de eerste termijn, Guido Mantega? Wie kan het wantrouwen in de zakenwereld met betrekking tot macro-economische groei op de lange termijn wegnemen?
 
Verschillende namen doen de ronde, waaronder ook die van een aantal kopstukken binnen de socialistische Partido dos Trabalhadores (PT). Maar of de financiële markten gerustgesteld zullen worden met de benoeming van politici als een Aloizio Mercadante of een Jaques Wagner, beiden intimi van Dilma, dat waag ik te betwijfelen.
 
Resten op dit moment drie namen: Luiz Carlos Trabuco (topman van Bradesco), Nelson Barbosa (voormalig secretaris-generaal op Financiën) en Henrique Meirelles (onder president Lula jarenlang president van de Centrale Bank). Alle drie personen uit de financiële wereld zelf en een voor een in staat om investeerders gerust te kunnen stellen als het om de economische toekomst van Brazilië gaat, maar waarvan de econoom Nelson Barbosa vooralsnog de beste papieren lijkt te hebben.
 
Barbosa brak in het verleden met Guido Mantega over een economisch meningsverschil, maar heeft altijd het grootste vertrouwen van Dilma behouden. Hij werd een van haar belangrijkste financiële adviseurs en kent de financiële wereld, het ministerie van Financiën en de politieke agenda van Dilma als zijn broekzak.
 
Luiz Carlos Trabuco komt uit de bankenwereld, staat bekend als een degelijk en succesvol bestuurder van Bradesco en lijkt derhalve de voorkeur te hebben van de Braziliaanse financiële wereld. En dan is daar Henrique Meirelles, de internationale bankier die in 2002 door de toenmalige net gekozen president Luiz Inácio Lula da Silva werd aangesteld als diens president van de Centrale Bank met als belangrijkste drijfveer om diezelfde financiële markten die nu ongemakkelijk op hun stoel zitten te schuiven tot rust en kalmte te kunnen brengen.

In Memoriam: José Claudio Ribeiro en Maria Espírito Santo

Realidade eleitoral / Electorale werkelijkheid

Het verschil tussen polarisatie in de media en de werkelijke stemverhoudingen in Brazilië.

Aanbevelingen Sou da Paz aan presidentskandidaten

Vandaag kwam de in São Paulo gevestigde niet-gouvernementele organisatie Sou de Paz met een rapport vol aanbevelingen op het gebied van openbare veiligheid. Het rapport is bestemd voor de presidentskandidaten van dit jaar en is vooral bedoeld om bij de federale overheid aan te sturen op een grotere en vooral meer actieve rol in de bestrijding van de criminaliteit in het land en het niet geheel en al aan de deelstaten over te laten. Grondwettelijk mag het via artikel 144 dan wel zo geregeld zijn dat de deelstaatregeringen verregaand autonoom de bestrijding van de criminaliteit binnen hun staatsgrenzen mogen bepalen, maar dit heeft ertoe geleid dat er geen navenante daling van het aantal misdrijven heeft plaatsgevonden. Integendeel, zo neemt sinds 2007 het aantal moorden in Brazilië schrikbarend toe. Lag in dat jaar het aantal moordgevallen op ruim 25 doden per 100.000 inwoners, in 2012 bleef de teller op 29 doden per 100.000 steken. Een alarmerende toename van 15%. Daarmee staat Brazilië op nummer 12 van de mondiale ranglijst van gevaarlijkste landen, terwijl steden als São Paulo en Rio de Janeiro sinds jaar en dag tot de top drie van de meest gevaarlijke steden in de wereld behoren.

Volgens Sou de Paz is een van de oorzaken hiervoor is het lage aantal zaken dat door de politie opgehelderd wordt. Volgens het federale ministerie van justitie werden er in Brazilië in 2013 slechts 8% van de moordzaken opgelost. (Ter vergelijking in de Verenigde Staten is dat 64%, het Verenigd Koninkrijk 81% en Duitsland 96%.) Daarnaast constateert de ngo dat er heel weinig door de federale overheid in de openbare veiligheid wordt geïnvesteerd. In Brazilië zou tussen 2011 en 2012 slechts 0,4% van het federale budget naar de bestrijding van de criminaliteit zijn gegaan. In vergelijking met qua criminaliteit vergelijkbare landen als Colombia (3,3%) en Mexico (6,2%) een alarmerend laag bedrag. Het merendeel van de investeringen worden dan ook door de deelstaten gedaan, tegen slechts 15% door Brasília. er zou op federaal niveau te weinig bereidheid bestaan om in de openbare veiligheid te investeren. Sou de Paz pleit dan ook voor herziening van artikel 144 van de federale grondwet, waardoor er een meer evenwichtige verdeling van de publieke veiligheid in de deelstaten tussen de federale, deelstaat en gemeentelijke overheden zou kunnen gaan plaatsvinden. Daarnaast pleit men voor een zelfstandig ministerie voor openbare veiligheid en een nationale vakopleidingsinstituut voor de openbare veiligheid, een Escola Nacional de Segurança Pública.

Vervolgens komt Sou de Paz met een hele reeks van aanbevelingen aan de hand van een zestal invalshoeken. Naast de reeds genoemde herziening van artikel 144 van de federale constitutievan 1988 betreft het de algehele revisie en stroomlijning van de geldstromen binnen het politie en het aanleggen van databanken, waarbij het onontbeerlijk is dat die misdaadcijfers transparant, integraal en gestandaardiseerd zijn. Er wordt veel aandacht gericht op de reductie van de hoge moordcijfers in Brazilië. Om die naar beneden te krijgen bepleit men bij de presidentskandidaten de oprichting van aparte afdelingen voor moordzaken binnen het apparaat van de civiele politie; een daling van de endemische straffeloosheid in het land; investeringen in materiaal en opleidingen van politiemensen; versterking en verbreding van de nationale wapenwetgeving (betere controle, meer inruilacties, betere tracering van wapens en het merken van munitie); de registratie en vernietiging van in beslag genomen wapentuig; het opzetten van regionaal en gemeentelijk preventief beleid voor de meest getroffen groepen (zwarte jonge mannen); het terugdringen van dodelijk politiegeweld (vervanging "resistência seguida de morte" door "morte decorrente de intervenção policial"/het stimuleren van meer actieve Interne Diensten en ombudsmannen/een bonusbeleid voor niet-gewelddadig optreden door politiemensen/ontwikkeling van schietprotocollen/externe controle politiediensten door het openbaar ministerie).

Sou de Paz pleit tevens voor een grote hervorming van de bestaande politiediensten: het opheffen van de traditionele tweedeling tussen de militaire en de civiele politie; het losweken van de militaire politie uit de militaire structuur, onder andere op militair strafrechtelijk gebied; een beter extern toezicht door autonome, onderzoeksgerechtigde ombudsmannen met deelname van civiel society; een adquete regeling van het vakbonds- en stakingsrecht voor politiemensen; de hervorming van bestaande interne militair-disciplinaire tradities; betere en democratische carrièremogelijkheden. Opvallend is dat Sou de Paz met geen enkel woord rept over een betere opleiding, salariëring en werkomstandigheden voor politiemensen.

Ook het penitentiair beleid dient volgens Sou de Paz grondig gemoderniseerd te worden: verruiming van alternatieve straffen, een maximale strafmaat voor kleine vergrijpen tot 4 jaar, ondersteuning aan de deelstaten om alternatieve straffen beter te kunnen faciliteren; een ruimere toegang tot (gratis) juridische bijstand; meer inzet op mediatie bij conflicten; humanisering van de bestaande strafinrichtingen; een betere opleiding en betaling van het gevangenispersoneel; ruimere toepassing van open en halfopen strafinrichtingen; de preventie van marteling; en structurele werk- en leermogelijkheden voor gedetineerden.

Ten slotte pleit men voor een herziening van de bestaande drugspolitiek en dan met name een betere definiëring van gebruikers en dealers, omdat eerstgenoemden sinds 2006 niet meer strafbaar zijn, maar bij te grote hoeveelheden na een subjectieve inschatting door rechters en politiemensen toch als dealers worden aangemerkt. Daarnaast ziet de ngo, naast investeringen in een beter preventiebeleid, heil in de strafverlaging voor kleine drugsdealers en een betere regeling naar onderzoek, medicinaal gebruik, handel en thuisteelt van wiet.

Klik hier voor toegang tot het genoemde rapport van Sou de Paz

Sterven op een trapveldje in Salvador

Eergisteren ging in Brazilië het wereldkampioenschap voetbal van start. Stel je voor, de beste voetbalteams van de wereld die vier weken lang hun kunsten zullen gaan vertonen in een van de meest voetbalgekke landen ter wereld. Langzaamaan kleuren de Braziliaanse straten geel en groen en worden de shirts van de Seleção, het Braziliaanse elftal, uit de kast getrokken.

Maar de droom van de Wereldvoetbalbond FIFA en de Braziliaanse regering om het voetbal en het land internationaal zonnig en swingend op de wereldkaart te zetten, werd wreed verstoord door de keiharde werkelijkheid waar de Braziliaan dagelijks mee te maken heeft. Uit onvrede met de miljoeneninvesteringen die met de bouw van de stadions en de infrastructuur gepaard gingen en met de corruptie, het slechte onderwijs en de soms erbarmelijke gezondheidszorg gingen duizenden Brazilianen het afgelopen jaar de straat op om hun ongenoegen te ventileren.

De reactie van de autoriteiten liet niet op zich wachten. De politie werd opgetrommeld om de protesten letterlijk de kop in te drukken. De Braziliaanse politie bleek totaal geen ervaring te hebben met begeleiding van in essentie vreedzame massademonstraties. De bestaande en beruchte oorlogsmentaliteit van de militaire politie stak in een reflex de kop op. Het gevolg: honderden gewonden door roekeloos traangasgebruik, rubberkogels en excessieve inzet van pepperspray. Plus honderden willekeurige arrestaties op basis van wetgeving tegen criminele organisaties en terreurdaden.

Politie voor de rechter

En de politie komt ermee weg. Straffeloosheid is de nagel aan de doodskist van de mensenrechten.

Maar het kan verkeren. Deze week werden twee agenten van de militaire politie in Rio de Janeiro officieel aangeklaagd wegens criminalisering van vreedzame betogers. Heuglijk nieuws. Met dank aan de mobiele telefoon en de sociale media. De eerste legde minutieus vast hoe een politieagent een scholier sommeert de inhoud van zijn rugzak te laten zien en daarbij in het tumult een explosief bij de jongen zijn voeten gooit, om hem vervolgens op te pakken wegens verboden wapenbezit. De  tweede zorgde ervoor dat onderstaand filmpje viraal ging in Brazilië en de autoriteiten wel op moesten treden tegen de agenten.

Maar helaas, dit lijkt een incident. Als er geen camera in de buurt was geweest of als de opname minder duidelijk de kwade opzet van de politieagenten in beeld had gebracht, waren ook zij vrijuit gegaan.

De Braziliaanse politie heeft een zeer slechte reputatie als het gaat om ordehandhaving en criminaliteitsbestrijding. Willekeurige arrestaties en koelbloedige moorden op vermeende criminelen zijn aan de orde van de dag. Dagelijks vallen er in Brazilië gemiddeld vier doden door politiegeweld, waarbij het opvalt dat het vooral om zwarte jongens tussen de 14 en 25 jaar gaat.

Een trapveldje in Salvador

Neem nu de zaak van Jorge Lázaro uit Salvador da Bahia, de stad waar Oranje vandaag zijn openingswedstrijd tegen Spanje zal afwerken. Zijn zoon Ricardo Mattos dos Santos begaf zich in 2008 ook op een voetbaltrapveldje in de stad. Hij werd er op klaarlichte dag door een viertal mannen aangehouden en in koele bloede doodgeschoten wegens de diefstal van een fiets van de zoon van een politieman. Sinds die dag worden Jorge Lázaro en zijn gezin stelselmatig met de dood bedreigd. De vader probeert namelijk recht te halen voor zijn zoon en de daders achter slot en grendel te krijgen. In 2013 resulteerde dit in de ontvoering en de dood van een andere zoon, Enio.

Amnesty International zet zich in voor de zaak van Jorge Lázaro. Het is een van de vele zaken die een genadeloos licht werpen op het rauwe, alledaagse brute geweld van de Braziliaanse politie achter de façade van de pracht, kleur en samba die het land tijdens het wereldkampioenschap voetbal naar de buitenwereld wil etaleren.

Kom in actie voor Jorge Lázaro!

Welkom in de favela's van Rio

Een zeldzaam mooie en oprechte inkijk in het dagelijks leven en de cultuur van de favela's in Rio. De andere kant van de vermeend vreedzame pacificatie door de politie in de cidade maravilhosa.