vrijdag 21 juni 2013
donderdag 13 juni 2013
Onrust in Sampa
Het is weer raak in de stad São Paulo. De kranten openen vandaag weer met grote koppen. Vandalisme, straatgevechten en een zeer repressief politieoptreden De aanleiding is de verhoging van de kaartjes voor het openbaar vervoer in de stad. De tickets voor bus, metro en trein zullen met 20 centavos stijgen naar een bedrag van R$3,20 (omgerekend 1,28 euro). Waar hebben we het dan over zou je als westers mens kunnen denken. Daarbij moet men bedenken dat een dergelijke tariefsverhoging voor ons luttel lijkt, maar voor Brazilianen die moeten rondkomen van een minimaal salaris is het een enorme aderlating. Dit minimumsalaris ligt op dit moment in São Paulo op R$755 (302 euro) per maand. Veel werknemers zijn afhankelijk van het OV en zullen met de prijsverhoging per maand meer dan 26% van hun inkomen (zo'n R$200) aan bus, trein of mero kwijt zijn.
Het gegeven dat ruim 10.000 mensen de belangrijkste straten in de binnenstad van São Paulo bezetten wordt dan ook niet zozeer door alleen de prijsverhoging ingegeven maar heeft daarnaast ook een meer ideologische voedingsbodem, ingegeven door het hedendaagse andersglobalisme van anti-kapitalistische snit en in dit geval geïnitieerd door de Movimento Passe Livre/MPL.
De Movimento Passe Livre werd in 2005, tijdens het World Social Forum in de Braziliaanse stad Porto Alegre, opgericht en pleit voor gratis openbaar vervoer in de Braziliaanse steden. Door het overhevelen van het openbare transportsysteem uit de private sfeer naar een overheidsbedrijf hoopt men een dubbelslag te maken: enerzijds open toegankelijkheid voor een ieder en met name de mensen met de laagste inkomens en anderzijds de verlaging van de notoire autodichtheid in de steden en daarmee een aanzienlijke vermindering van de druk op het milieu.
Sinds het begin van dit jaar is de MPL met een grote nationale campagne bezig om haar doelstellingen voor het voetlicht te brengen en daarmee de discussie in Brazilië op gang te helpen. In maart gaf de lokale afdeling van de stad Porto Alegre het startschot. Deze actie kreeg haar vervolg in andere Braziliaanse steden als Natal, Salvador, Rio de Janeiro, Goiânia en een aantal keer in diverse wijken van de stad São Paulo. Wat hierbij opvalt is de zeer activistische manier van actievoeren. Er worden blokkades van belangrijke wegen in de stad opgeworpen en er worden pogingen ondernomen gemeentehuizen te bezetten. Wie het Braziliaanse actiewezen een beetje kent weet dat dit in het land het kenmerk is van veel sociale, meestal socialistisch geörienteerde organisaties, waarvan de landlozenbeweging MST (Movimento dos Trabalhadores Rurais Sem-Terra), de daklozenbeweging MTST (Movimento dos Trabalhadores Sem-Teto) en de inheemse groeperingen het meest tot de verbeelding spreken. Daar is het laatste decennium de beweging van de anders-globalisten bijgekomen, tegenwoordig te herkennen aan het typische Guy Fawkes-masker van die protestbeweging, maar daarmee ook een zekere radicalisering van het actiewezen.
In een land waar 'çrowd-control' door de militaire politie bijna per definitie tot gewelddadige repressie leidt moet deze radicalisering van het publieke debat welhaast automatisch leiden tot een ontsporing van die protestmanifestaties. En aldus geschiedde ook dit keer. De politietop en lokale politici verklaren via de media de actievoerders tot 'chaos veroorzakende anarchisten', lijken daarmee het gewelddadig optreden voor het publiek te kunnen legitimeren en slaan vervolgens hard toe. De demonstranten, veelal jongeren en studenten, laten dit niet over hun kant gaan en de straatgevechten zijn een feit. Er zijn tot nu toe geldboetes ter waarde van 8.000 euro (R$20.000) uitgeschreven en werden er twintig demonstranten naar het zich laat aanzien willekeurig opgepakt.
Voor officieel standpunt Amnesty International in dit conflict, zie persverklaring (in Portugees) van vandaag,
Het gegeven dat ruim 10.000 mensen de belangrijkste straten in de binnenstad van São Paulo bezetten wordt dan ook niet zozeer door alleen de prijsverhoging ingegeven maar heeft daarnaast ook een meer ideologische voedingsbodem, ingegeven door het hedendaagse andersglobalisme van anti-kapitalistische snit en in dit geval geïnitieerd door de Movimento Passe Livre/MPL.
De Movimento Passe Livre werd in 2005, tijdens het World Social Forum in de Braziliaanse stad Porto Alegre, opgericht en pleit voor gratis openbaar vervoer in de Braziliaanse steden. Door het overhevelen van het openbare transportsysteem uit de private sfeer naar een overheidsbedrijf hoopt men een dubbelslag te maken: enerzijds open toegankelijkheid voor een ieder en met name de mensen met de laagste inkomens en anderzijds de verlaging van de notoire autodichtheid in de steden en daarmee een aanzienlijke vermindering van de druk op het milieu.
Sinds het begin van dit jaar is de MPL met een grote nationale campagne bezig om haar doelstellingen voor het voetlicht te brengen en daarmee de discussie in Brazilië op gang te helpen. In maart gaf de lokale afdeling van de stad Porto Alegre het startschot. Deze actie kreeg haar vervolg in andere Braziliaanse steden als Natal, Salvador, Rio de Janeiro, Goiânia en een aantal keer in diverse wijken van de stad São Paulo. Wat hierbij opvalt is de zeer activistische manier van actievoeren. Er worden blokkades van belangrijke wegen in de stad opgeworpen en er worden pogingen ondernomen gemeentehuizen te bezetten. Wie het Braziliaanse actiewezen een beetje kent weet dat dit in het land het kenmerk is van veel sociale, meestal socialistisch geörienteerde organisaties, waarvan de landlozenbeweging MST (Movimento dos Trabalhadores Rurais Sem-Terra), de daklozenbeweging MTST (Movimento dos Trabalhadores Sem-Teto) en de inheemse groeperingen het meest tot de verbeelding spreken. Daar is het laatste decennium de beweging van de anders-globalisten bijgekomen, tegenwoordig te herkennen aan het typische Guy Fawkes-masker van die protestbeweging, maar daarmee ook een zekere radicalisering van het actiewezen.
In een land waar 'çrowd-control' door de militaire politie bijna per definitie tot gewelddadige repressie leidt moet deze radicalisering van het publieke debat welhaast automatisch leiden tot een ontsporing van die protestmanifestaties. En aldus geschiedde ook dit keer. De politietop en lokale politici verklaren via de media de actievoerders tot 'chaos veroorzakende anarchisten', lijken daarmee het gewelddadig optreden voor het publiek te kunnen legitimeren en slaan vervolgens hard toe. De demonstranten, veelal jongeren en studenten, laten dit niet over hun kant gaan en de straatgevechten zijn een feit. Er zijn tot nu toe geldboetes ter waarde van 8.000 euro (R$20.000) uitgeschreven en werden er twintig demonstranten naar het zich laat aanzien willekeurig opgepakt.
Voor officieel standpunt Amnesty International in dit conflict, zie persverklaring (in Portugees) van vandaag,
dinsdag 11 juni 2013
Gilberto Gil in Amsterdam
Op 16 juli aanstaande is het dan zover. Voor het eerst van mijn leven naar een live-optreden van een van mijn grote Braziliaanse helden, Gilberto Gil. Op fietsafstand van mijn huis in Amsterdam, in de grote zaal van Paradiso. Met zijn album 'Minha História' is mijn liefde voor Brazilië ooit begonnen.
Ik zou in 1992 als historicus afstuderen aan de Universiteit van Groningen en tijdens de maanden die daar aan vooraf gingen heb ik lopen ploeteren op mijn eindscriptie. Een onderzoek naar de politieke context waarin Braziliaanse historici in de twintigste eeuw hun vak uitoefenden, aan welke beperkingen zij daarbij werden onderworpen tijdens de militaire dictatuur van 1964-1985 en als overstijgend verhaal de ontwikkeling van de Braziliaanse historiografie in de negentiende en twintigste eeuw, die werd uitgevochten door middel van een ideologische strijd die tussen links-progressieve onderzoekers en de rechts-autoritaire élite.
Het was een hete zomer in 1992 en van een vriend had ik een cassettebandje met Gilberto Gil gekregen ter morele ondersteuning van het werkstuk. Gilberto nam mij dag en nacht aan de hand mee door de cultuur en geschiedenis van zijn moederland. Wijdde mij in binnen de Braziliaanse ziel en heeft zo een zaadje geplant die inmiddels is uitgegroeid tot een heuse abacateiro, een avocadoboom met enorme proporties. Mijn scriptie werd hooggewaardeerd door de docenten en daarbij heb ik veel aan Gilberto Gil te danken. Gilberto, valeu companheiro!
Laatste peiling Datafolha over presidentsverkiezingen van 2014
Gisteren kwam de gerespecteerde onafhankelijke opinieonderzoeker Datafolha, onderdeel van de mediagroep Grupo Folha rond de kwaliteitskrant Folha de São Paulo, met de uitslagen van een onderzoek naar de populariteit van de aanstaande kandidaten voor de presidentsverkiezingen van 2014. Weinig verrassend was dat de zittende presidente Dilma Rousseff (Partido dos Trabalhadores/PT) onverminderd populair blijft bij het Braziliaanse electoraat. Met 51% van de stemmen zou ze op dit moment met gemak een tweede termijn als staatshoofd in de wacht slepen en daarmee haar meest directe uitdagers verpulveren: Marina Silva van de groene Rede de Sustentabilidade komt op dit moment op 16%, senator Aécio Neves (PSDB) op 14% en de gouverneur van de deelstaat Pernambuco Eduardo Campos (PSB) op 6% van de stemmen. Onder hoogopgeleiden liggen de uitslagen op dit moment iets anders, maar ook daar blijkt Dilma (foto links) het populairst te zijn met 34% van de stemmen tegen 29% voor Marina en 19% voor Aécio. De dagen voor de eeuwige presidentskandidaat José Serra (PSDB) lijken toch echt geteld. Slechts 1% van de ondervraagden zei zijn of haar politieke vertrouwen in hem te kunnen leggen.
www.agenciabrasil.ebc.com.br
Datafolha peilde trouwens ook de kansen van twee andere personen die de politiek de laatste jaren sjeu hebben gegeven. Oud-president Luiz Inácio Lula da Silva zou op dit moment zelfs meer stemmen binnen halen an zijn partijgenote Dilma, 55%. En de kansen van de immens populaire corruptiebestrijder en de huidige president van het Federale Hooggerechtshof Joaquim Barbosa (foto rechts) blijken voor het presidentschap van de natie toch te gering voor enig succes. Hij blijft in de peilingen op slechts 8% steken.
Als een onderzoeksinstituut van een mediagroep met als thuisbasis São Paulo keek Datafolha ook naar de kansen van de verschillende kandidaten voor het gouverneurschap van Brazilië's economisch belangrijkste deelstaat. Daar lijkt de PSDB traditiegetrouw stevig in het zadel te zitten. De huidige gouverneur Geraldo Alckmin (foto) zou als er nu verkiezingen zouden worden gehouden tussen de 42 en de 52% van de stemmen binnenhalen. Interessant hier is wie het namens de eeuwig rivaal PT het beste tegen hem kan opnemen. Oud-president Lula scoort in de peilingen 26% van de stemmen. De drie andere, meer serieuze namen die binnen de socialistische partij worden genoemd, allen vooraanstaande ministers in het kabinet van presidente Dilma, scoren aanzienlijk lager: Aloizio Mercadante 11%, José Eduardo Cardozo 5% en de Alexandre Padilha 3%. De kandidaten van de andere partijen scoren ook niet bijster hoog. Opvallend is dat de kandidaat van de PMDB en oudwerkgeversvoorzitter Paulo Skaf met een score tussen de 13 en 16% beter lijkt te scoren dan de belangrijkste PT-kandidaat Mercadante. Oud-burgemeester van São Paulo Gilberto Kassab blijft tussen de 6 en 9% steken.
www.pragmatismopolitico.com.br
Als een onderzoeksinstituut van een mediagroep met als thuisbasis São Paulo keek Datafolha ook naar de kansen van de verschillende kandidaten voor het gouverneurschap van Brazilië's economisch belangrijkste deelstaat. Daar lijkt de PSDB traditiegetrouw stevig in het zadel te zitten. De huidige gouverneur Geraldo Alckmin (foto) zou als er nu verkiezingen zouden worden gehouden tussen de 42 en de 52% van de stemmen binnenhalen. Interessant hier is wie het namens de eeuwig rivaal PT het beste tegen hem kan opnemen. Oud-president Lula scoort in de peilingen 26% van de stemmen. De drie andere, meer serieuze namen die binnen de socialistische partij worden genoemd, allen vooraanstaande ministers in het kabinet van presidente Dilma, scoren aanzienlijk lager: Aloizio Mercadante 11%, José Eduardo Cardozo 5% en de Alexandre Padilha 3%. De kandidaten van de andere partijen scoren ook niet bijster hoog. Opvallend is dat de kandidaat van de PMDB en oudwerkgeversvoorzitter Paulo Skaf met een score tussen de 13 en 16% beter lijkt te scoren dan de belangrijkste PT-kandidaat Mercadante. Oud-burgemeester van São Paulo Gilberto Kassab blijft tussen de 6 en 9% steken.
maandag 10 juni 2013
Parte 3: Pronto para o que der e vier
Optreden van U2 in het Morumbi-stadion in São Paulo in 2006. I am ready for what's next!
dinsdag 7 mei 2013
PC Farias, wederom in beeld
Paulo César oftewel PC Farias (foto) is weer in het Braziliaanse nieuws. De gewelddadige dood van deze voormalige penningmeester van de campagne in 1989 voor het presidentschap van Fernando Collor de Mello en zijn minnares in 1996 leidde tot veel speculaties in de pers. Was het zelfmoord, een passionele moord of een moordaanslag door derden?
Farias en zijn geliefde Suzana Marcolino werden op 26 juni 1996 dood aangetroffen in een woning in Guaxuma, een buitenwijk van Maceió, de hoofdstad van de deelstaat Alagoas. Ten tijde van zijn dood was de ondernemer in staat van beschuldiging gesteld wegens belastingontduiking, valsheid in geschrifte en ongeoorloofde zelfverrijking, maar verbleef hij voorwaardelijke in vrijheid. Zijn dood werd door de politie direct in verband gebracht met het vermoeden dat Farias op het punt stond om medeplichtigen aan de hem toegeschreven misdrijven te gaan onthullen.
Op het eerste gezicht in Brazilië normale aantijgingen tegen een corrupte ondernemer, ware het niet dat PC Farias direct in verband staat met het wegens corruptie in 1992 gedwongen aftreden van zijn broodheer in 1989, president Collor de Mello. Farias verwerd tot de centrale persoon waaromheen de corruptiepraktijken van president naar voren werd gebracht. Het gaf de moord net die extra aandacht die om zijn persoon hing.
Aanvankelijk ging de politie in Alagoas ervan uit dat het om een passionele moord zou handelen. Suzana zou PC om het leven hebben gebracht en daarna zichzelf van het leven hebben beroofd. Een arts wist hier al snel bedenkingen tegenover te plaatsen, die weldra werd bevestigd door hernieuwd politieonderzoek.
Sinds gisteren staan daarom, na zeventien jaar, vier politiemensen voor de rechter wegens indirecte betrokkenheid bij de moord op Farias en zijn minnares. Zij waren toendertijd belast met de persoonlijke bewaking van het slachtoffer, maar zouden daarin opzettelijk gefaald hebben. Het OM laat daarbij in het midden of de politiemensen van de moordaanslag vooraf geweten hebben, maar sluit dit nadrukkelijk niet uit. De politiemannen staat een gevangenisstraf tussen de 12 en 30 jaar te wachten, maar omdat het om twee moorden gaat zou dat nog wel eens vele malen hoger kunnen uitvallen. In de rechtszaak zijn er 27 getuigen die dit zouden kunnen bevestigen.
Een vreemde zaak. Geen eenduidige daders, maar de schuld lijkt te worden afgeschoven op hen die het hadden kunnen voorkomen. Tja, Brazilië.
zondag 5 mei 2013
Nhá Chica, de wonderen zijn de wereld nog niet uit
Het is zondag, dus vandaag een kerkelijk nieuwtje in de schijnwerpers. Brazilië is het grootste rooms-katholieke land ter wereld. Nog steeds geeft 70 tot 80% van de Brazilianen aan zich een lid van die kerk te beschouwen, al heeft deze de laatste jaren een grote concurrent in de oprukkende protestantse pinkstergemeenten te duchten. Daarom is de zaligverklaring van Francisca de Paula de Jesus, in Brazilië beter bekend als Nhá Chica, door het Vaticaan vandaag een steun in de rug van de bedreigde rooms-katholieke gemeenschap.
Nhá Chica (foto) was bij leven al een heilige voor de bewoners van de toenmalige provincie Minas Gerais. Ze werd in 1810 uit een slavenfamilie geboren in São João del-Rei, werd op haar tiende jaar wees en zou in 1895 in Baependi overlijden. Voor veel mineiros (inwoners van de deelstaat Minas Gerais) wordt ze gezien als "mãe dos pobres" (moeder van de armen) naar aanleiding van een wonder dat ze bewerkstelligd zou hebben bij de genezing van een lerares in Caxambu. Ondanks een familievermogen besloot ze zich in armoede aan de spirituele armenzorg te gaan wijden. Haar hele financiële vermogen zou daarbij op zijn gegaan, waaronder de oprichting van een kapel in het stadje Baependi, die vandaag de dag doorgaat voor haar heiligdom.
Het proces tot heiligverklaring door de kerk werd in 1989 door paus Johannes Paulus II in gang gezet en leidde vorig jaar door de nominatie tot zaligverklaring door paus Benedictus XVI. Deze kerkelijke erkenning van haar bijzonderheid kan in de toekomst overgaan in een heiligverklaring als nog eens twee wonderen aan haar toegeschreven kunnen worden.
Nhá Chica (foto) was bij leven al een heilige voor de bewoners van de toenmalige provincie Minas Gerais. Ze werd in 1810 uit een slavenfamilie geboren in São João del-Rei, werd op haar tiende jaar wees en zou in 1895 in Baependi overlijden. Voor veel mineiros (inwoners van de deelstaat Minas Gerais) wordt ze gezien als "mãe dos pobres" (moeder van de armen) naar aanleiding van een wonder dat ze bewerkstelligd zou hebben bij de genezing van een lerares in Caxambu. Ondanks een familievermogen besloot ze zich in armoede aan de spirituele armenzorg te gaan wijden. Haar hele financiële vermogen zou daarbij op zijn gegaan, waaronder de oprichting van een kapel in het stadje Baependi, die vandaag de dag doorgaat voor haar heiligdom.
Het proces tot heiligverklaring door de kerk werd in 1989 door paus Johannes Paulus II in gang gezet en leidde vorig jaar door de nominatie tot zaligverklaring door paus Benedictus XVI. Deze kerkelijke erkenning van haar bijzonderheid kan in de toekomst overgaan in een heiligverklaring als nog eens twee wonderen aan haar toegeschreven kunnen worden.
Abonneren op:
Posts (Atom)