woensdag 23 november 2011

Gedwongen huisuitzettingen in Rio de Janeiro

In 2016 is het de eer aan de stad Rio de Janeiro om als gastheer voor de Olympische Spelen op te mogen treden. Een historische kans voor een stad om zich naar de buitenwereld toe in alle glorie te kunnen presenteren. De 'cidade maravilhosa' zal voor een aantal weken het middelpunt van de wereld zijn en diegene die daar nog geen weet van hadden laten zien dat het daadwerkelijk een van de mooiste plekken op aarde is. De Olympische Spelen zijn de beste p.r.-gelegenheid die men zich maar kan wensen.

Het spreekt vanzelf dat bij de voorbereidingen voor een dergelijk mega-evenement de schop in de grond moet. Er zullen nieuwe sportgelegenheden gebouwd moeten worden, voor een vlotte doorstroom van het bezoekende publiek moet de infrastructuur worden aangepakt en er dient een Olympisch dorp te worden opgericht om duizenden sportmensen onder te kunnen brengen.

Maar net als in de aanloop naar de Olympische Spelen van 2008 in de Chinese hoofdstad Beijing maken de Verenigde Naties en mensenrechtenorganisaties binnen en buiten Brazilië zich ook nu weer grote zorgen dat dergelijke grootschalige bouwplannen ten koste zullen gaan van duizenden mensen die soms al decennialang in de stad wonen en werken.

Nadat in april 2011 de speciale rapporteur van de Verenigde Naties na een werkbezoek aan de stad de Braziliaanse autoriteiten had opgeroepen "de geplande uitzettingen te stoppen totdat dialoog en onderhandelingen zijn gegarandeerd" kwam Amnesty International in de loop van dit jaar tot de constatering dat reeds honderden families in de arme en kwetsbare wijken van Rio de Janeiro hun huis kwijt zijn of het risico lopen het te verliezen vanwege de voorgenomen infrastructurele projecten. Amnesty International erkent dat een goede infrastructuur van belang is om succes en veiligheid van deze evenementen te garanderen, maar stelt tegelijkertijd dat de uitvoering dient te gebeuren na consultatie en in samenwerking met de benadeelde gemeenschappen, zodat hun rechten gedurende het gehele bouwproces worden beschermd.

Maar voor enkele gemeenschappen kwamen deze oproepen reeds te laat. De aanleg van een drietal busbanen, de werkzaamheden rond het Maracanã-stadion en de modernisering van het havengebied hebben reeds tot serieuze schendingen geleid. Zo arriveerden in oktober van dit jaar de autoriteiten zonder enige aankondiging in de Restinga-gemeenschap en begon men met bulldozers huizen en kleine winkels met de grond gelijk te maken. "Om tien uur 's ochtends kwamen de machines, politiemensen, oproereenheden met zwaar wapentuig en begon men de huizen te ontruimen. Als iemand weigerde weg te gaan kwam de bulldozer, die een begin maakte om de voordeur te vernielen. De politieagenten kwamen je huis binnen, haalden je met geweld weg en sloopten het vervolgens.", aldus Edilson, een inwoner van Restinga. De verdreven bewoners van Restinga hebben van de autoriteiten geen adequate compensatie gekregen noch fatsoenljke alternatieve huisvesting, waarmee de Braziliaanse overheid internationale mensenrechtennormen heeft overtreden. Veel gezinnen in deze gemeenschap, die reeds meer dan 20 jaar op die plek gevestigd is, raakten na deze actie hun huis en baan kwijt, terwijl kinderen maandenlang niet naar school gingen omdat er op korte termijn geen nieuwe gevonden kon worden of omdat de bustickets naar de dichtstbijzijnde school veel te duur bleken te zijn. Veel van deze gezinnen verblijven nu in gevaarlijke en precaire hervestigingplekken, vaak zo'n 75 kilometer van de oorspronkelijke woonplek verwijderd.

Zoals de wijk Restinga staan nog 130 andere gemeenschappen op de nominatie om tussen nu en 2016 met de grond gelijk gemaakt te worden, waaronder de wijken Autódromo en Arroio Pavuna.

Zowel het Internationaal Olympisch Comité als de Braziliaanse autoriteiten dienen daarom volgens mensenrechtenorganisaties hun verantwoordelijkheid te nemen en er alles aan doen om gedwongen en gewelddadige huisuitzettingen tegen te gaan, bewoners bij de voorbereidingen te betrekken en ervoor te zorgen dat personen die wel verplaatst moeten worden alternatieve huisvesting krijgen waarbij de huidige levensstandaard behouden kan blijven.


woensdag 16 november 2011

Het lot van minister Carlos Lupi van Arbeid

Begin november kwam weekblad Veja met berichten over vermeende corruptie binnen het ministerie van Arbeid. Ambtenaren zouden bij de verstrekking van subsidies aan niet-gouvernementele organisaties tussen de 5 en 15% van te besteden gelden in hun eigen zaak hebben gestoken als tegenprestatie voor het verhelpen van knelpunten binnen de contracten. Dit geld zou vervolgens in de partijkas van de PDT zijn geloodst, de partij van minister van Arbeid en partijprominent Carlos Lupi. De minister verklaarde geen corruptie binnen zijn ministerie te dulden, stelde direct een intern onderzoek in en zette een verdachte hoge ambtenaar per direct aan de kant. Daarmee leek de zaak tijdelijk afgedaan, temeer omdat presidente Dilma zich achter haar minister schaarde door te stellen dat er geen problemen binnen het ministerie zouden zijn.

De zaak kreeg echter een staartje waar de minister zelf een hoofdrol in zou spelen. Veja kwam met nieuwe onthullingen naar buiten, waaronder het gegeven dat Carlos Lupi tijdens een reis naar de deelstaat Maranhão als minister gebruik zou hebben gemaakt van een privévliegtuig van de baas van een grote ngo. Lupi ontkende alle aantijgingen en zei dat het vliegtuig door de PDT zou zijn betaald. Maar de afdeling-Maranhão van de PDT op haar beurt ontkende dit vervolgens. Zij zou überhaupt geen budget hebben voor dergelijke vliegreizen.

Na nieuwe onthullingen in andere media werd ook Dilma gedwongen scherper stelling te nemen. Terwijl de PDT intern al opzoek ging naar een opvolger voor Lupi lijkt de presidente haar minister tot aan een reeds aangekondigde grootschalige wisseling van ministersposten in haar kabinet, voorzien voor januari 2012, de hand boven het hoofd te willen houden. Maar of zij dat kan volhouden valt nog te bezien. Januari 2012 is nog ver weg en Carlos Lupi bungelt. Hij vecht voor zijn politieke loopbaan omdat hij niet als een corrupte minister de boeken wil ingaan, maar of hij het gaat redden?

zondag 6 november 2011

PT-kandidatuur burgemeesterschap São Paulo

De kandidatuur van de zittende minister van Onderwijs Fernando Haddad voor de PT-nominatie voor het burgemeesterschap van São Paulo lijkt zekergesteld nu ook Eduardo Suplicy, in dezelfde week dat ook Marta Suplicy zich onder druk van de nationale PT-top (lees oud-president Lula en zittend president Dilma) terugtrok, aangegeven heeft niet meer in de running te zijn en zijn aanhangers heeft opgeroepen zich achter Haddad te scharen. Van de resterende kandidaten, de gedeputeerden Jilmar Tatto en Carlos Zarattini, heeft de Lula-protegé weinig te vrezen.

donderdag 3 november 2011

dinsdag 1 november 2011

R.I.P. Banco Real

Het was december 2001. Terwijl de thermometer in São Paulo zomerse temperaturen aangaf stond ik voor een filiaal van de Banco Real aan de Avenida Paulista. Op de stoep een kerstman in vol ornaat die zijn bel stond te luiden. Brazilië maakte zich op voor het kerstfeest. Ik heb het plaatje nog steeds sterk op mijn netvlies: de zomerse hitte, de rode kerstman en het logo van de bank, ABN Amro Bank. Het maakte indruk op mij, een Nederlander in de tropen. Vanaf vandaag is dat niet meer mogelijk. De Braziliaanse staatskrant maakte bekend dat ABN Amro Real S.A. in Brazilië opgehouden is een juridische rechtspersoon te zijn. De bank is samen met Sudameris S.A. overgenomen door de Spaanse gigant Banco Santander.


dinsdag 25 oktober 2011

Recept voor Camarão com abacaxi


Camarão com abacaxi

Voor 6 personen

2 ananassen

800 gram grote garnalen (gepeld)
3 eetlepels cognac (voor flamberen)
1 ui gesnipperd
1 scheutje witte droge wijn
snufje zout
olijfolie
2 teentjes knoflook
maggi kruiden
room

Voorbereiding

Ananassen schillen en in blokjes snijden.
Ui snipperen
Garnalen eventueel pellen

Bereidingswijze

Verwarm de garnalen met de ui, olijfolie, knoflook, snufje zout en maggikruiden.
Voeg daarna de wijn en vervolgens de ananas toe. Laat het even koken.
Flamberen met de cognac
Daarna room toevoegen en klein beetje van het sap van de ananas.

Serveertips

Heerlijk met knoflookrijst en een frisse salade

maandag 24 oktober 2011

Onveiligheid

Onveiligheid in Brazilië is voor mij een relatief begrip. Als je goed oppast, zoals je ook in andere wereldsteden doet, is er geen vuiltje aan de lucht. Zaak is om goede adviezen niet in de wind te slaan. Ik heb het eenmaal gedaan en dat is me niet goed bekomen.
In 2001 was ik in São Paulo voor een officiële Amnesty-missie teneinde politiegeweld en doodseskaders aan een onderzoek te onderwerpen. Ik was alleen afgevaardigd, maar wist me gesteund door het Brazilië-team van Amnesty International in Londen. Ze hadden mij vooraf twee adviezen gegeven. Zeg tegen politiemensen nooit in welke hoedanigheid je in hun land bent (mensenrechtenactivisten zijn niet bepaald populair binnen die beroepsgroep) en als je 's nachts naar je hotel gaat neem een taxi, ook al is het maar een paar straten lopen. Aan dat eerste advies heb ik me trouw gehouden, maar na een fiks aantal caipirinhas en de nodige biertjes met een aantal vrienden in een waanzinnig café had ik de moed om toch lopend naar mijn slaapplaats te gaan. Overmoedig en vooral te lui om een taxi te bellen.
Om kort te gaan, ik heb doodsangsten uitgestaan. In mijn ooghoeken zal ik een man met een glimmende revolver lopen die mij wel erg interessant vond. En terwijl ik de straat van mijn hotel in loop blijkt de man voor mij zich steeds op mijn kant van de straat te verplaatsen en zijn pas te versnellen. Eenmaal aangekomen bij mijn hotel heb ik wel heel hard op de deur moeten kloppen om de nachtportier wakker te maken. Hij werd wakker en net op tijd, want de man achter mij nam snel het hazenpad.
Moraal van het verhaal, sla al die adviezen niet in de lucht en beleef de tijd van je leven in Brazilië.